%Bhallaṭaśataka %ed. Vedakumārī Ghaī, New Delhi 1985. %typed by S.D.Vasudeva BhaŚa1ab: tāṃ bhavānīṃ bhavānīta&kleśanāśaviśāradām BhaŚa1cd: śāradāṃ śāradāmbhoda&sitasiṃāhasanāṃ numaḥ BhaŚa2ab: yuṣmākam ambaramaṇeḥ prathame mayūkhās & te maṅgalaṃ vidadhatūdayarāgabhājaḥ BhaŚa2cd: kurvanti ye divasajanmamahotsaveṣu & sindūrapāṭalamukhīr iva dikpurandhrīḥ BhaŚa3ab: baddhā yad arpaṇaraseṇa vimardapūrvam & arthān kathaṃ jhaṭiti tān prakṛtān na dadyuḥ BhaŚa3cd: caurā ivātimṛdavo mahatāṃ kavīnām & arthāntarāṇy api haṭhād vitaranti śabdāḥ BhaŚa4ab: kāco maṇir maṇiḥ kāco & yeṣāṃ te 'nye hi dehinaḥ BhaŚa4cd: santi te sudhiyo & yeṣāṃ kācaḥ kāco maṇir maṇiḥ BhaŚa5ab: nanv āśrayasthitir iyaṃ tava kālakūṭa & kenottarottaraviśiṣṭapadopadiṣṭā BhaŚa5cd: prāg arṇavasya hṛdaye vṛṣalakṣmaṇo 'tha & kaṇṭhe 'dhunā vasasi vāci punaḥ khalānām BhaŚa6ab: draviṇam āpadi bhūṣaṇam utsave & śaraṇam ātmabhaye niśi dīpakaḥ BhaŚa6cd: bahuvidhābhyupakārabharakṣamo & bhavati ko 'pi bhavān iva sanmaṇiḥ BhaŚa7ab: śrīr viśṛṅkhalakhalābhisārikā & vartmabhir ghanatamomalīmasaiḥ BhaŚa7cd: śabdamātram api soḍhum akṣamā & bhūṣaṇasya guṇinaḥ samutthitam BhaŚa8ab: māne necchati vārayaty upaśame kṣmām ālikhantyāṃ hriyāṃ & svātantrye parivṛtya tiṣṭhati karau vyādhūya dhairyaṃ gate BhaŚa8cd: tṛṣṇe tvām anubadhnatā phalam iyatprāptaṃ janenāmunā & yaḥ spṛṣṭo na padā sa eva caraṇau spraṣṭuṃ na saṃmanyate BhaŚa9ab: patatu vāriṇi yātu digantaraṃ & viśatu vahnim atha vrajatu kṣitim BhaŚa9cd: ravir asāv iyatā+ asya guṇeṣu kā & sakalalokacamatkṛtiṣu kṣatiḥ BhaŚa10ab: sadvṛttayaḥ sadasadarthavivekino ye & te paśya kīdṛśam amuṃ samudāharanti BhaŚa10cd: caurāsatīprabhṛtayo bruvate yad asya & tad gṛhyate yadi kṛtaṃ tad ahaskareṇa BhŚa11ab: pātaḥ pūṣṇo bhavati mahate nopatāpāya yasmāt & kāle prāpte ka iha na yayur yānti yāsyanti vāstam \var{vāstam\lem \Mah; vāntam \ed; cāstam \H\A, cānye \K} BhŚa11cd: etāvat tu vyathayatitarāṃ lokabāhyais tamobhis & tasminn eva prakṛti+mahati vyomni labdho 'vakāśaḥ BhŚa12ab: paṅktau viśantu gaṇitāḥ pratilomavṛttyā & pūrve bhaveyur iyatāpy athavā traperan BhŚa12cd: santo 'py asanta iva cet pratibhānti bhānor & bhāsāvṛte nabhasi śītamayūkhamukhyāḥ BhŚa13ab: gate tasmin bhanau tribhuvanasamunmeṣaviraha&vyathāṃ candro neṣyaty anucitam ato nāsty asadṛśam BhŚa13cd: idaṃ cetas+tāpaṃ janayatitarām atra yad amī & pradīpāḥ saṃjātās timirahati+baddhodhuraśikhāḥ BhŚa14ab: sūryād anyatra yac candre & 'py arthāsaṃsparśi tat kṛtam BhŚa14cd: khadyota iti kītasya & nāma tuṣṭena kena cit BhŚa15ab: kīṭamaṇe dinam adhunā &taraṇikarāntaritacārusitakiraṇam BhŚa15cd: ghanasantamasamalīmasa&daśadiśi niśi yad virājasi tad anyat BhŚa16ab: sattvāntaḥsphuritāya vā kṛtaguṇādhyāropatucchāya vā & tasmai kātaramohanāya mahaso leśāya mā svasti bhūt BhŚa16cd: yacchāyācchuraṇāruṇena khacatā khadyotanā khadyotanāmnā+amunā & kīṭenāhitayā hi jaṅgamamaṇibhrāntyā viḍambyāmahe BhŚa17ab: dantāntakuntamukhasantatapātaghāta&santāḍitonnatagirir gaja eva vetti BhŚa17cd: pañcāsyapāṇipavipañjarapātapīḍāṃ & na kroṣṭukaḥ śvaśiśuhuṅkṛtinaṣṭaceṣṭaḥ BhŚa18ab: atyunnati+vyasaninaḥ śiraso 'dhunā+ eṣa & svasya+ eva cātaka+śiśuḥ praṇayam vidhattām BhŚa18cd: asya+ etad icchati yadi pratatāsu dikṣu & tāḥ svaccha+śīta+madhurāḥ kva nu nāma na+ āpaḥ BhŚa19ab: so 'pūrvaḥ rasanā+viparyaya+vidhis tat karṇayoś cāpalaṃ & dṛṣṭiḥ sā mada+vismṛta+sva+para+dik kiṃ bhūyasā+ uktena vā BhŚa19cd: itthaṃ niścitavān asi bhramara he yad vāraṇo 'dya+ apy asāv\var{itthaṃ\lem \ed; sarvaṃ \KaPra\SuAva} & antaḥ+śūnya+karo niṣeyata iti bhrātaḥ ka eṣa grahaḥ BhŚa20ab: tad vaidagdhyaṃ samucita+payas+toya+tattvaṃ vivektuṃ & saṃlāpās te sa ca mṛdu+pada+nyāsa+hṛdyo vilāsaḥ BhŚa20cd: āstāṃ tāvad baka yadi tathā vetthi kim cic chlatha+aṃsas & tūṣṇīm eva+ āsitum api sakhe tvaṃ kathaṃ me na haṃsaḥ BhaŚa21ab: pathi nipatitāṃ śūnye dṛṣṭvā nirāvaraṇānāṃ & navadadhighaṭīṃ garvonnaddhaḥ samuddhurakandharaḥ \var{samuddhura#\lem \ed; samuddhata# \Ka} BhaŚa21cd: nijasamucitās tās tāś ceṣṭā vikāraśatākulo & yadi na kurute kākaḥ kāṇaḥ kadā nu kariṣyati BhaŚa22ab: nṛtyantaḥ śikhino manoharam amī & śrāvyaṃ paṭhantaḥ śukā & vīkṣyante na ta eva khalv iha ruṣā vāryanta evāthavā BhaŚa22cd: pānthastrīgṛham iṣṭalābhakathanāl labdhānvayenāmunā & sampraty etad anargalaṃ balibhujā māyāvinā bhujyate BhaŚa23ab: karabha rasabhāt kroṣṭuṃ vāñcchasy aho śravaṇajvaraḥ & śaraṇam athavānṛjvī dīrghā tavaiva śirodharā BhaŚa23cd: pṛthugalavilāvṛttiśrāntoccariṣyati vāk cirā & diyati, samaye ko jānīte bhaviṣyati kasya kim BhaŚa24ab: antaśchidrāṇi bhūyāṃsi & kaṇṭakā bahavo bahiḥ BhaŚa24cd: kathaṃ kamalanālasya & mā bhūvan bhaṅgurā guṇāḥ BhaŚa25ab: kiṃ dīrghadīrgheṣu guṇeṣu padma & siteṣv avacchādanakāraṇaṃ te BhaŚa25cd: asty eva tān paśyati ced anāryā & trasteva lakṣmīr na padaṃ vidhatte BhaŚa26ab: na paṅkād udbhūtir na jalasahavāsavyasanitā & vapur digdhaṃ kāntyā sthalanalinaratnadyutimuṣā BhaŚa26cd: vyadhāsyad durvedhā hṛdayalaghimānaṃ yadi na te & tvam evaiko lakṣmyāḥ paramam abhaviṣyaḥ padam iha BhaŚa27ab: uccair uccaratu ciraṃ cirī & vartmani taruṃ samāruhya BhaŚa27cd: digvyāpini śabdaguṇe & śaṅkhaḥ sambhāvanābhūmiḥ BhaŚa28ab: śaṅkho 'sthiśeṣaḥ sphuṭito mṛto vā & procchvāsyate 'nyaśvasitena satyam BhaŚa28cd: kiṃ tūccaraty eva hi so 'sya śabdaḥ & śrāvyo na yo yo na sadarthaśaṃsī BhaŚa29ab: yathāpallavapuṣpās te & yathāpuṣpaphalarddhayaḥ BhaŚa29cd: yathāphalarddhisvārohā & hā mātaḥ kvāgaman drumāḥ BhaŚa30ab: sādhv eva tavidhāv asya & vedhā kliṣṭo na yad vṛthā BhaŚa30cd: svarūpānanurūpeṇa & candanasya phalena kim BhaŚa31ab: grathitaḥ eṣa mithaḥ kṛtaśṛṅkhalair viṣadharair adhiruhya mahājaḍaḥ BhaŚa31cd: malayajaḥ sumanobhir anāśrito yad ata eva phalena viyujyate BhaŚa32ab: candane viṣadharān sahāmahe & vastu sundaram aguptimatkṛtaḥ BhaŚa32cd: rakṣituṃ vada kim ātmagauravaṃ & sañcitāḥ khadira kaṇṭakās tvayā  BhaŚa33ab: yat kiñ canānucitam apy ucitānuvṛtti & kiṃ candanasya na kṛtaṃ kusumaṃ phalaṃ vā BhaŚa33cd: lajjāmahe vayam upakrama eva yāntas & tasyāntikaṃ parigṛhītabṛhatkuṭhārāḥ BhaŚa34ab: labdhaṃ cirād amṛtavat kim amṛtyave syād & dīrghaṃ rasāyanavad āyur api pradadyāt BhaŚa34cd: etat phalaṃ yad ayam adhvagaśāpadagdhaḥ & stabdhaḥ khalaḥ phalati varṣaśatena tālaḥ BhaŚa35ab: chinnas tṛptasuhṛt sa candanatarur yūyaṃ palāyyāgatā & bhogābhyāsasukhāsikāḥ pratidinaṃ tā vismṛtās tatra vaḥ BhaŚa35cd: daṃṣṭrākoṭiviṣolkayā pratikṛtaṃ tasya prahartur na cet & kiṃ tenaiva saha svayaṃ na lavaśo yātāḥ stha bho bhoginaḥ BhaŚa36ab: saṃtoṣaḥ kim aśaktatā kim athavā tasminn asambhāvanā & lobho vāyam utānavasthitir iyaṃ pradveṣa evāthavā BhaŚa36cd: āstāṃ khalv anurūpayā saphalayā puṣpaśriyā durvidhe & sambandho 'nanurūpayāpi na kṛtaḥ kiṃ candanasya tvayā  BhaŚa37ab: kiṃ jāto 'si catuṣpathe ghanatarachāyo 'si kiṃ chāyayā & saṃyuktaphalito 'si kiṃ phalabharaiḥ pūrṇo 'si kiṃ sannataḥ BhaŚa37cd: he sadvṛkṣa sahasva samprati sakhe śākhāśikhākarṣaṇa&kṣobhāmoṭanabhañjanāni janataḥ svarair eva duśceṣṭitaiḥ BhaŚa38ab: sanmūlaḥ prathitonnatir ghanalasacchāyaḥ sthitaḥ satpathe & sevyaḥ sadbhir itīdam ākalayatā tālo 'dhvagenāśritaḥ BhaŚa38cd: puṃsaḥ śaktir iyatī+ asau tu phaled adyāthavā śvo 'thavā & kāle kvāpy athavā kadācid athavā na tv eva vedhāḥ prabhuḥ BhaŚa39ab: tvanmūle puruṣāyuṣaṃ gatam idam dehena saṃśuṣyatā & kṣodīyaṃsam api kṣaṇaṃ param atah śaktiḥ kutaḥ prāṇitum BhaŚa39cd: tat svasty astu vivṛdddhim ehi mahatīm adyāpi kā nas tvarā & kalyāṇin! phalitāsi tālaviṭapin! putreṣu pautreṣu vā BhaŚa40ab: paśyāmaḥ kim ayaṃ prapatsyata iti svalpābhrasiddhakriyair & darpād dūram upekṣitena balavat karmeritair mantribhiḥ BhaŚa40cd: labdhātmaprasareṇa rakṣitum athāśakyena muktvāśāniṃ & sphītas tādṛg aho ghanena ripuṇā dagdho girigrāmakaḥ BhaŚa41ab: sādhūtpātaghanauga sādhu sudhiyā dhyeyaṃ dharāyām idaṃ & ko 'nyaḥ kartum alaṃ tavaiva ghaṭate karmedṛśaṃ duṣkaram BhaŚa41cd: sarvasyaupayikāni yāni katicit kśetrāṇi tatrāśaniḥ & sarvān aupāyikeṣu dagdhasikatāraṇyeṣv apāṃ vṛṣṭayaḥ BhaŚa42ab: labdhāyāṃ tṛṣi gomṛgasya vihagasyānyasay vā kasya cid & vṛṣṭyā syād bhavadīyayā+ upakṛtir ity āstāṃ davīyasy adaḥ BhaŚa42cd: asyātyantam abhājanasya jaladāraṇyoṣarasyāpi kiṃ & jātā paśya punaḥ punar eva paruṣā saivāsya dagdhā chaviḥ BhaŚa43ab: saṃtyajya pānācamanocitāni & toyāntarāṇy asya siseviṣos tvām BhaŚa43cd: nirjaina, jihreṣi jalair janasya & jaghanyakāryaupayikaiḥ payodhe BhaŚa44ab: āstrīśiśu prathita eṣa pipāsitebhyaḥ & saṃrakṣyate 'mbudhir apeyatayaiva dūrāt BhaŚa44cd: daṃṣṭrākarālamakarālikarālitābhiḥ & kiṃ bhāyayaty aparam ūrmiparamparābhiḥ BhaŚa45ab: svamāhātmyaślāghāgurugahanagarjābhir abhitaḥ & kruśitvā kliśnāsi śrutikuharam abdhe kim iti naḥ BhaŚa45cd: ihaikaś cūḍālo hy ajani kalaśād yasya sakalaiḥ & pipāsor ambhobhiś culukam api no bhartum aśakaḥ BhaŚa46ab: sarvāsāṃ trijagaty apām iyam asāv ādhāratā tāvakī & prollāso 'yam athāmbudhe 'mbunilaye seyaṃ mahāsattvatā BhaŚa46cd: sevitvā bahubhaṅgabhīṣaṇatanuṃ tvām eva velācala&grāvasrotasi pānatāpakalaho yat kvāpi nirvāpyate BhaŚa47ab: nodvegaṃ yadi yāsi yady avahitaḥ karṇaṃ dadāsi kṣaṇaṃ & tvāṃ pṛcchāmi yad ambudhe kim api tan niścitya dehy uttaram BhaŚa47cd: nairāśyātiśayātimātranibhṛtair niḥśvasya yad dṛśyase & tṛṣyadbhiḥ pathikaiḥ kiyat tadadhikaṃ syād aurvadāhād ataḥ BhaŚa48ab: bhidyate 'nupraviśyāntar & yo yathārucy upādhinā BhaŚa48cd: viśuddhiḥ kīdṛśī tasya & jaḍasya sphaṭikāśmanaḥ BhaŚa49ab: cintāmaṇe bhuvi na kena cid īśvareṇa & mūrdhnā dhṛto 'ham iti mā sma sakhe viṣīdaḥ BhaŚa49cd: nāsty eva hi tvadadhiropaṇapuṇyabīja&saubhāgyayogyam iha kasya cid uttamāṅgam BhaŚa50ab: saṃvittir asty atha guṇāḥ pratibhānti loke & taddhi praśastam iha kasya kim ucyatāṃ vā  BhaŚa50cd: nanv evam eva sumaṇe luṭa yāvad āyus & tvaṃ me jagatprasahane 'tra kathāśarīram BhaŚa51ab: cintāmaṇes tṛṇamaṇeś ca kṛtaṃ vidhātrā & kenobhayor api maṇitvam adaḥ samānam BhaŚa51cd: naiko 'rthitāni dadann arthijanāya khinno & gṛhṇañ jarattṛṇalavaṃ tu na lajjate 'nyaḥ BhaŚa52ab: dūre kasya cid eṣa ko 'py akṛtadhīr naivāsya vetty antaraṃ & mānī ko 'pi na yācate mṛgayate ko 'py alpam alpāśayaḥ BhaŚa52cd: itthaṃ prārthitadānadurvyasanino naudāryarekhojjvalā & jātānaipuṇadustareṣu nikaṣasthāneṣu cintāmaṇeḥ BhaŚa53ab: parārthe yaḥ pīḍām anubhavati bhaṅge 'pi madhuro & yadīyaḥ sarveṣām iha khalu vikāro 'py abhimataḥ BhaŚa53cd: na samprāpto vṛddhiṃ sa yadi bhṛśam akṣetrapatitaḥ & kim ikṣor doṣo 'yaṃ na punar aguṇāyā marubhuvaḥ BhaŚa54ab: āmrāḥ kiṃ phalabhāranamraśiraso ramyā kim ūṣmacchidaḥ & sacchāyāḥ kadalīdrumāḥ surabhayaḥ kiṃ puṣpitāś campakāḥ BhaŚa54cd: etās tā niravagrahograkarabhollīḍhārdharūḍhāḥ punaḥ & śamyo bhrāmyasi mūḍha nirmaruti kiṃ mithyaiva martuṃ marau BhaŚa55ab: ājanmanaḥ kuśalam aṇv api re kujanman & pāṃso tvayā yadi kṛtaṃ vada tat tvam eva BhaŚa55cd: utthāpito 'sy analasārathinā yad arthaṃ & duṣṭena tat kuru kalaṅkaya viśvam etat BhaŚa56ab: nissārāḥ sutarāṃ laghuprakṛtayo yogyā na kārye kva cic & chuṣyanto 'dya jarattṛṇādyavayavāḥ prāptāḥ svatantreṇa ye BhaŚa56cd: antaḥsāra[arāṅmukhena dhig aho te mārutenāmunā & paśyātyantacalena sadma mahatām ākāśam āropitā BhaŚa57ab: ye jātyā laghavaḥ sadaiva gaṇanāṃ yātā na ye kutra cit & padbhyām eva vimarditāḥ pratidinaṃ bhūmau nilīnāś ciram BhaŚa57cd: utkṣiptāś capalāśayena marutā paśyāntarikṣe 'dhunā & tuṅgānām uparisthitiṃ kṣitibhṛttāṃ kurvanty amī pāṃsavaḥ BhaŚa58ab: re dandaśūka yad ayogyam apīśvaras tvām & vātsalyatau nayati nūpuradhāma satyam BhaŚa58cd: āvarjitālikulajhaṃkṛtir mūrcchitāni & kiṃ śiñjitāni bhavataḥ kṣayam eva kartum BhaŚa59ab: maulau sanmaṇayo gṛhaṃ giriguhā tyāgitvam ātmatvaco & niryatnopanataś caiva vṛttir anilair ekatra caryedṛśī BhaŚa59cd: anyatrānṛju vartma vāg dvirasanā dṛṣṭau viṣaṃ dṛśyate 7 yā dhik tām anu dīpako jvalati bho bhogin sakhe kiṃ nv idam BhaŚa60ab: kallolavellitadṛṣatparuṣaprahārai & ratnāny amūni makarālaya māvamaṃsthāḥ BhaŚa60cd: kiṃ kaustubhena vihito bhavato na nāma & yācñāprasāritakaraḥ puruṣottamo 'pi BhaŚa61ab: bhūyāṃsy asya mukhāni nāma viditaivāste mahāprāṇatā & kadravāḥ satprasavo 'yam atra kupite cintyaṃ yathedaṃ jagat BhaŚa61cd: trailokyādbhutam īdṛśaṃ tu caritaṃ śeṣasya yenāpi sā & pronmṛjyeva nivartitā viṣadharajñāteyadurvṛttitā BhaŚa62ab: varṣe samasta ekaikaḥ & ślāghyaḥ ko 'py eṣa vāsaraḥ BhaŚa62cd: janair mahattayā nīto & yo na pūrvair na cāparaḥ BhaŚa63ab: ābaddhakṛtrimasaṭājaṭilāṃsabhittir & āropito mṛgapateḥ padavīṃ yadi śvā  BhaŚa63cd: mattebhakumbhataṭapāṭanalampaṭasya & nādaṃ kariṣyati kathaṃ hariṇādhipasya BhaŚa64ab: kim idam ucitaṃ śuddheḥ śliṣṭaṃ svapakṣasamunnateḥ & phalapariṇater yuktaṃ prāptaṃ guṇapraṇayasya vā  BhaŚa64cd: kṣaṇam upagataḥ karṇopāntaṃ parasya puraḥ sthitān & viśikha nipatan krūraṃ dūrān nṛśaṃsa nihaṃsi yat BhaŚa65ab: amī ye dṛśyante nanu subhagarūpāḥ saphalatā & bhavaty eṣāṃ yasya kṣaṇam upagatānāṃ viṣayatām BhaŚa65cd: nirāloke loke katham idam aho cakṣur adhunā & samaṃ jātaṃ sarvair na samam athavānyair avayavaiḥ BhaŚa66ab: āhūteṣu vihaṅgameṣu maśako nāyān puro vāryate & madhevāridhi vā vasaṃs tṛṇamaṇir dhatte maṇīnāṃ rucam BhaŚa66cd: khadyoto 'pi na kampate pracalituṃ madhye 'pi tejasvināṃ & dhik sāmānyam acetanaṃ prabhum ivānāmṛṣṭatattvāntaram BhaŚa67ab: hemakāra sudhiye namo 'stu te & dustareṣu bahuśaḥ parīkṣitum BhaŚa67cd: kāñcanābharaṇam aśmanā samaṃ & yat tvayaivam adhiropyate tulām BhaŚa68ab: vṛtta eva sa ghaṭo 'ndhakūpa yas & tvatprasādam api netum akṣamah BhaŚa68cd: mudritaṃ tv adhamaceṣṭitaṃ tvayā & tanmukhāmbukaṇikāḥ pratīcchatā  BhaŚa69ab: tṛṇamaṇer manujasya ca tattvataḥ & kim ubhayor vipulāśayatocyate BhaŚa69cd: tanutṛṇāgralavāvayavair yayor & avasite grahaṇapratipādane BhaŚa70ab: śatapadī sati pādaśate kṣamā & yadi na goṣpadam apy ativartitum BhaŚa70cd: kim iyatā dvipadasya hanumato & jalanidhikramaṇe vivadāmahe BhaŚa71ab: na guruvaṃśaparigrahaśauṇḍatā & na ca mahāguṇasaṃgrahaṇādaraḥ BhaŚa71cd: phalavidhānakathāpi na mārgaṇe & kim iha lubdhakabālagṛhe 'dhunā BhaŚa72ab: tanutṛṇāgradhṛtena hṛtaś ciraṃ & ka iva tena na mauktikaśaṅkayā  BhaŚa72cd: sa jalabindur aho viparītadṛg & jagad idaṃ vayam atra sacetanāḥ BhaŚa73ab: budhyāmahe na bahudhāpi vikalpayantaḥ & kair nāmabhir vyapadiśema mahāmatīṃs tān \testim{\cit Subhāṣitāvalī 982} \var{vikalpayantaḥ\lem vikalpamānaḥ \Subhasita} BhaŚa73cd: yeṣām aśeṣabhuvanābharaṇasya hemnas & tattvaṃ vivektum upalāḥ paramaṃ pramāṇam BhaŚa74ab: saṃrakṣituṃ kṛṣim akāri kṛṣīvalena & paśyātmanaḥ pratikṛtis tṛṇapūruṣo 'yam BhaŚa74cd: stabdhasya niṣkriyatayāstabhiyo 'sya nūnam & aśnanti gomṛgagaṇāḥ pura eva sasyam BhaŚa75ab: kasyānimeṣanayane vidite divauko&lokād ṛte jagati te api vai gṛhītvā BhaŚa75cd: piṇḍaprasāritamukhena time kim etad & dṛṣṭaṃ na bāliśa viśad baḍiśaṃ tvayāntaḥ BhaŚa76ab: puṃstvād api pravicaled yadi yady adho 'pi & yāyād yadi praṇayane na mahān api syāt BhaŚa76cd: abhyuddharet tad api viśvam itīdṛśīyaṃ & kenāpi dik prakaṭitā puruṣottamena BhaŚa77ab: svālpāśayaḥ svakulaśilpavikalpam eva & yaḥ kalpayan skhalati kācavaṇik piśācaḥ BhaŚa77cd: grastaḥ sa kaustubhamaṇīndrasapatnaratna&niryatnagumphanakavaikaṭikerṣyayāntaḥ BhaŚa78ab: tatpratyarthitayā vṛto na tu kṛtaḥ samyak svatantro bhayāt & svasthas tān na nipātayed iti yathākāmaṃ na sampoṣitaḥ \var{pratyarthitayā\lem pratyastratayā \vl} BhaŚa78cd: saṃśuṣyan pṛṣadaṃśa eṣa kurutāṃ mūkaḥ sthito 'py atra kiṃ & gehe kiṃ bahunā 'dhunā gṛhapateś caurrāś caranty ākhavaḥ BhaŚa79ab: evaṃ cet sarasasvabhāvamahimā jāḍyaṃ kim etādṛśaṃ & yady eṣā ca nisargataḥ sarasatā kiṃ granthimattedṛśī BhaŚa79cd: mūlaṃ cec chucipaṅkajaśrutir iyaṃ kasmād guṇā yady amī & kiṃ chidrāṇimṛṇāla bhavatas tattvaṃ na manyāmahe BhaŚa80ab: ye digdhveva kṛtā viṣeṇa kusṛtir yeṣāṃ kiyad bhaṇyate & lokaṃ hantum anāgasaṃ dvirasanā randhreṣu ye jāgrati BhaŚa80cd: vyālās te 'pi dadhaty amī sadasator mūḍhā maṇīn mūrdhabhir & naucityād guṇaśalināṃ kva cid api bhraṃśo 'sty alaṃ cintayā BhaŚa81ab: aho strīṇāṃ krauryaṃ hatarajani dhik tvām atiśaṭhe & vṛthāprakrānteyaṃ timirakabarīviślathadhṛtiḥ BhaŚa81cd: avaktavye pāte jananayananāthasya śaśinaḥ & kṛtaṃ snehasyāntocitam udadhimukhyair nanu jaḍaiḥ BhaŚa82ab: aho gehenardī divasavijigīṣājvararujā & pradīpo 'yaṃ sthāne glapayati mṛṣāmūn avayavān BhaŚa82cd: udāttasvacchandākramaṇahṛtaviśvasya tamasaḥ & parispandaṃ draṣṭuṃ mukham api ca kiṃ soḍham amunā BhaŚa83ab: nāmāpy anyataror nimīlitam abhūt tat tāvad unmīlitaṃ & prasthāne skhalataḥ svavartmani vidher apy udgṛhītaḥ karaḥ BhaŚa83cd: lokaś cāyam aniṣṭadarśanakṛtād dṛgvaiśasān mocito & yuktaṃ kāṣṭhika lūnavān yad asi tām āmrālim ākālikīm BhaŚa84ab: vātāhāratayā jagadviṣadharair āśvāsya niḥśeṣitaṃ & te grastāḥ punar abhratoyakaṇikātīvravratair barhibhiḥ BhaŚa84cd: te 'pi krūracamūrucarmavasanair nītāḥ kṣayaṃ lubdhakair & dambhasya sphuritaṃ vidann api jano jālmo guṇanīhate BhaŚa85ab: ūḍhā yena mahādhuraḥ suviṣame mārge sadaikākinā & soḍho yena kadā cid eva na nije goṣṭhe 'nyaśauṇḍadhvaniḥ BhaŚa85cd: āsīd yas tu gavāṃ gaṇasya tilakas tasyaiva sampraty aho & dhik kaṣṭaṃ dhavalasya jātajaraso goḥ paṇyam udghoṣyate BhaŚa86ab: asthānodyogaduḥkhaṃ jahihi na hi nabhaḥ paṅgusaṃcārayogyaṃ & svāyāsāyaiva sādho tava śalabha javābhyāsadurvāsaneyam BhaŚa86cd: te devasyāpy acintyāś caṭulitabhuvanābhogahelāvahelā&mūlotkhātānumārgāgatagiriguravas tārkṣyapakṣāgravātāḥ BhaŚa87ab: candreṇaiva taraṅgabhaṅgimukharaṃ saṃvardhyamānāmbhaso & dadyur jīvitam eva kiṃ girisaritsrotāṃsi yady ambudheḥ BhaŚa87cd: teṣv eva pratisaṃvidhānavikalaṃ paśyatsu sākṣiṣv iva & drāg darpoddhuram āgateṣv api na sa kṣīyeta yady anyathā  BhaŚa88ab: kilaikaculukena yo munir apāram abdhiṃ papau & sahasram api ghasmaro 'vikṛtam eṣa teṣāṃ pibet BhaŚa88cd: na sambhavati kiṃ tv idaṃ bata vikāsidhāmnā vinā & sad apy asad iva sthitaṃ sphuritam anta ojasvinām BhaŚa89ab: grāvāṇo 'tra vibhūṣaṇaṃ trijagato maryādayā sthīyate & nanv atraiva vidhuḥ sthito hi vibudhāḥ sambhūya pūrṇāśiṣaḥ BhaŚa89cd: śete codgatanābhipadmavilasadbrahmeha devaḥ svayaṃ & daivād eti jaḍaḥ svakukṣibhrtaye so 'py ambudhir nimnatām BhaŚa90ab: anīrṣyā śrotāro mama vacasi ced vacmi tad ahaṃ & svapakṣād bhetavyaṃ na tu bahu vipakṣāt prabhavataḥ BhaŚa90cd: tamasy ākrāntāśe kiyad api hi tejo 'vayavinaḥ & svaśaktyā bhānty ete divasakṛti saty eva na punaḥ BhaŚa91ab: etat tasya mukhāt kiyat kamalinīpatre kaṇaṃ vāriṇo & yan muktāmaṇir ity amaṃsta sa jaḍaḥ śṛṇvan yad asmād api BhaŚa91cd: aṅgulyagralaghukriyāpravilayiny ādīyamāne śanaiḥ & kutroḍḍīyagato mamety anudinaṃ nidrāti nāntaḥśucā BhaŚa92ab: āste 'traiva sarasy aho bata kiyān saṃtoṣapakṣagraho & haṃsasyāsya manāṅ na dhāvati manaḥ śrīdhāmni padme kva cit BhaŚa92cd: supto 'dyāpi na budhyate tad itarāṃs tāvat pratīkṣāmahe & velām ity udaraṃpriyā madhulihaḥ soḍhuṃ kṣaṇaṃ na kṣamāḥ BhaŚa93ab: bhekena kvaṇatā saroṣaparuṣaṃ yat kṛṣṇasarpānane & dātuṃ gaṇḍacapetam ujjhitabhiyā hastaḥ samullāsitaḥ BhaŚa93cd: yac cādhomukham akṣiṇī pidadhatā nāgena tatra sthitaṃ & tat sarvaṃ viṣamantriṇo bhagavataḥ kasyāpi līlāyitam BhaŚa94ab: mṛtyor āsyam ivātataṃ dhanur idaṃ cāśīviṣābhāḥ śarāḥ & śikṣā sāpi jitārjunaprabhrtikā sarvatra nimnā gatiḥ BhaŚa94cd: antaḥ krauryam aho śaṭhasya madhuraṃ hā hāri geyaṃ mukhe & vyādhasyāsya yathā bhaviṣyati tathā manye vanaṃ nrimṛgam BhaŚa95ab: ko 'yaṃ bhrāntiprakāras tava pavana padaṃ lokapādāhatīnāṃ & tejasvivrātasevye nabhasi nayasi yat pāṃsupūraṃ pratiṣṭhām BhaŚa95cd: yasminn utthāpyamāne jananayanapathopadravas tāvad āstāṃ & kenopāyena sādhyo vapuṣi kaluṣatādoṣa eṣa tvayaiva BhaŚa96ab: ete te vijigīṣavo nṛpagṛhadvārārpitāvekṣaṇāḥ & kṣipyante vasuyācanāhitadhiyaḥ kopoddhatair vetribhiḥ BhaŚa96cd: arthebhyo viṣayopabhogavirasair nākāri yair ādaras & te tiṣṭhanti manasvinaḥ surasarittīre manohāriṇi BhaŚa97ab: vātā vāntu kadambareṇuśabalā nṛtyantu sarpadviṣaḥ & sotsāhā navatoyabhāraguravo muñcantu nādaṃ ghanāḥ BhaŚa97cd: magnāṃ kāntaviyogaduḥkhadahane māṃ vīkṣya dīnānanāṃ & vidyut kiṃ sphurasi tvam apy akaruṇe strītve 'pi tulye sati BhaŚa98ab: prāṇā yena samarpitās tava balād yenaivam utthāpitaḥ & skandhe yena ciraṃ dhṛto 'si vidadhe yas te saparyām api BhaŚa98cd: tasyāntah smitamātrakeṇa janayañ jīvāpahāraṃ kṣaṇād & bhrātaḥ pratyupakāriṇāṃ dhuri paraṃ vetālalīlāyase BhaŚa99ab: rajjvā diśaḥ pravitatāḥ salilaṃ viṣeṇa & khātā mahī hutabhujā jvalitā vanāntāḥ BhaŚa99cd: vyādhā padāny anusaranti gṛhītacāpāḥ & kaṃ deśam āśrayatu yūthapatir mṛgāṇām BhaŚa100ab: ayaṃ vārām eko nilaya iti ratnākara iti & śrito 'smābhis tṛṣṇātaralitamanobhir jalanidhiḥ BhaŚa100cd: ka evaṃ jānīte nijakarapuṭīkoṭaragataṃ & kṣaṇād enaṃ tāmyattiminikaram āpāsyati muniḥ BhaŚa101ab: viśālaṃ śālmalyā nayanasubhagam vīkṣya kusumaṃ & śukasyāsīd buddhiḥ phalam api bhaved asya sadṛśam BhaŚa101cd: cirāsīnaṃ tasmiṃś ca phalam api daivāt pariṇataṃ & vipāke tūlo 'ntaḥ sapadi marutā so 'py apahṛtaḥ BhaŚa102ab: sarvaprajāhitakṛte puruṣottamasya & vāse samastavibudhaprathiteṣṭasiddhau BhaŚa102cd: candrāṃśuvṛndavitatadyutim aty amuṣmin& he kālakūṭa tava janma kathaṃ payodhau BhaŚa103ab: phalitaghanaviṭapavighaṭita&paṭudinakaramahasi lasatikalpatarau BhaŚa103cd: chāyārthī kaḥ paśur api bhavati jaradvīrudhāṃ praṇayī