Amsterdam
Laserbehandeling
van het oog
Wat is laser ?
Het woord
laser is de Engelse afkorting van "Light Amplification by Stimulated
Emission of Radiation". Een laser is te beschouwen als een soort speciale
gloeilamp, maar dan een gloeilamp die een heel dunne, felle en zuivere
lichtstraal uitzendt.
Via een
microscoop kan deze lichtstraal gericht worden om in het oog een brandplekje te
geven of weefsel te snijden.
Behandeling
met de Argon laser
Er bestaan
verschillende soorten lasers. Zij verschillen in kleur en sterkte van de
lichtstraal. In de oogheelkunde worden vooral de Argonlaser, de Yaglaser en de
Excimerlaser gebruikt. De Excimerlaser (voor de behandeling van
refractieafwijkingen) blijft in deze folder buiten beschouwing. De
verschillende lasers kennen diverse toepassingen. Laserstralen hebben niets te
maken met ršntgenstralen of radio-activiteit.
De
voordelen van een laserbehandeling
In
vergelijking met een operatie biedt een laser-behandeling enkele belangrijke voordelen.
Het oog hoeft niet te worden geopend en er is dus geen gevaar voor infectie.
Een laser-behandeling is minder pijnlijk en kan daarom meestal poliklinisch
gebeuren, dus zonder opname in het ziekenhuis. Door de uiterst dunne
lichtstraal is het bovendien mogelijk met grote nauwkeurigheid te werken, een
nauwkeurigheid die bij een operatie niet kan worden bereikt. Laserbehandeling
is daarom niet meer weg te denken uit de oogheelkunde.
Welke
ziekten kunnen met laser worden behandeld ?
Gaatjes of
scheurtjes in het netvlies kunnen leiden tot een netvliesloslating (ablatio retinae).
Dit kan
worden voorkomen door deze gaatjes of scheuren op hun onderlaag vast te
"lassen" met een laser. Is het netvlies eenmaal losgelaten dan kan de
laser niet meer worden gebruikt en is een operatie noodzakelijk.
Laser
retinadefect (scheurtje in het netvlies)
Hoefijzervormig,
rechts afgrendeling rondom.
Suikerziekte
(diabetes mellitus) kan afwijkingen aan het netvlies geven (diabetische
retinopathie). Met de laser is het mogelijk de beschadiging van het netvlies te
vertragen of tot stilstand te brengen (niet: te herstellen) en zo het
gezichtsvermogen zo goed mogelijk te bewaren. Afhankelijk van de aard van de
afwijkingen zijn ŽŽn of meerdere laserbehandelingen nodig. Aangezien de
beschadiging van het netvlies door suikerziekte gedurende langere tijd kan
doorgaan, kan aanvullende behandeling later nodig zijn.
Lasertherapie
diabetische retinopathie
Hoge oogdruk
kan leiden tot een toenemende, blijvende beschadiging van de oogzenuw
(glaucoom). Dit veroorzaakt verkleining van het gezichtsveld en leidt
uiteindelijk tot blindheid. Een te hoge oogdruk kan verschillende oorzaken
hebben. Bij het z.g. open kamerhoek glaucoom, kan met de Argonlaser de afvoer
van het oog vergroot worden (Laser TrabeculoPlastiek; LTP). Deze behandeling is
vrijwel pijnloos.
Laser
TrabeculoPlatiek; LTP
Bij het z.g. gesloten kamerhoek
glaucoom maakt men de afvoer van het oog vrij door met de Yaglaser een klein
gaatje te maken in het regenboogvlies (laser iridotomie). Ook deze behandeling
is pijnloos.
Opening in de
iris met YAG laser bij nauwe kamerhoek glaucoom
4. Andere aandoeningen
Meerdere
afwijkingen van het netvlies kunnen aanleiding zijn voor laserbehandeling,
meestal met de Argon laser.
5. Nastaar
Na een
staaroperatie (cataract operatie) kan de staar weer gedeeltelijk terugkomen. De
gezichtsscherpte vermindert dan weer. Men spreekt in zo'n situatie van nastaar.
Met de Yaglaser kan in enkele minuten pijnloos een gaatje in de nastaar
"gesneden" worden.
Voor de
behandeling van maculadegeneratie met de Photo Dynamische Therapie wordt u
verwezen naar de folder maculadegeneratie.
Voor de
behandeling van refractieafwijkingen met de Excimer laser wordt u verwezen naar
de folder refractiechirurgie.
Wat mag u
van de behandeling verwachten?
Meestal is
het doel van de behandeling om een verdere verslechtering van het zien te
voorkomen. Hoe vaak een behandeling moet plaatsvinden, hangt af van de
aandoening. Het is heel belangrijk dat u van te voren met uw oogarts bespreekt
wat u kan verwachten.
Hoe gaat
een behandeling in zijn werk ?
U hoeft thuis
geen speciale voorbereidingen te treffen. Op de polikliniek wordt de pupil
meestal met oogdruppels wijd gemaakt. Daarvoor moet u tenminste een half uur
voor de behandeling aanwezig zijn. Het oog wordt verdoofd door een druppel of
een injectie met verdovende vloeistof achter het oog. Bij de behandeling wordt
een glazen lensje op het hoornvlies geplaatst en vastgehouden door de oogarts.
De laserstralen worden door deze lens heen gericht op de afwijking die
behandeld moet worden. Meestal verloopt de behandeling pijnloos, maar
afhankelijk van de duur (15 tot 45 minuten) en het soort behandeling, kan soms
pijn worden gevoeld. De lichtflitsen die men ziet worden vaak als onaangenaam
ervaren. Direct na de behandeling ziet men vaak minder scherp door de
lichtflitsen en de oogdruppels die men heeft gehad. Soms wordt een oogverband
met oogzalf aangebracht om het oog rust te geven. Zelf autorijden is dus niet
mogelijk !. Begeleiding, ook wanneer men met het openbaar vervoer, of met de
taxi is gekomen, is aan te bevelen. In geval van pijn na de behandeling kan men
een pijnstiller (bijvoorbeeld paracetamol) nemen en het oog sluiten. Wanneer de
pijn langer dan 12 uur duurt, wordt u verzocht contact op te nemen met uw
oogarts.
Tot slot
In deze folder
is in het kort weergegeven wanneer het nodig kan zijn uw ogen met laser te
behandelen. Ook wordt aangegeven hoe het een en ander in zijn werk gaat.
Verdere vragen kunt u het best aan uw eigen oogarts stellen.
Deze folder
is tot stand gekomen door de commissie pati‘ntenvoorlichting NOG 2004/2005.
Bewerking
door het Oogheelkundig
Medisch Centrum Amsterdam
St.Luke's Eye Institute: YAG laser treatment
St.Luke's Eye
Institute: Argon Laser Trabeculoplasty (ALT)