| Beurla | Gàidhlig |
| (in) abeyance |
ann am buidheachas/ fo
bhuidheachas |
| absolute (n) |
absolut |
| absolute (adj) | absolutach, tul- |
| - absolute truth |
an tul-fhìrinn (CM) |
| - absolutely concrete |
tul-nitheil |
| absoluteness |
absolutachd |
| absolutism |
absolutachas |
| absolutist (n) |
absolutaiche |
| absolutist/ic |
absolutach/ail |
| absolutize |
absolutaich |
| absolutization |
absolutachadh |
| abstract |
eas-chruthach, beachdail |
| abstracted |
eas-chruthaichte,
às-tharraingte |
| abstraction |
cùis-bheachd (CM), eas-chruth |
| academician |
acadamhaiche (RW) |
| actuality |
dearbh-bhith |
| accompaniment (eg piano) |
com-pàirt piàno (RW) |
| accurate sketch |
sgeidse bheachdaidh (RW) |
| adaptation |
freagrachadh |
| adventure |
dàn'-thuras (TY) |
| aesthetic (adj) |
estètigeach
(aistèataigeach [RW]) |
| aesthetics |
estètig
(aistèataigs [RW]) |
| agnostic (n & adj) |
agnòstach |
| agnosticism |
agnòstachas |
| alchemical |
ailceimigeach |
| alchemy |
ailceimig |
| altruism |
altruchas |
| altruistic |
altruchail |
| ambiguous |
dà-sheaghach |
| ambivalent |
dà-chlaonte |
| amorphous |
eucruthach |
| analogical |
analoidsigeach,
anàlogach, samhlachasail (RW) |
| analog (analogue) |
analog |
| analogous |
co-fhreagrach, co-fhreagarrach (CM), coltach ri chèile (RW) |
| analogy |
co-fhreagrachd, co-fhreagarrachd
(CM), samhlachas (RW) |
| analysis |
ainilis (b) |
| anamorphosis (intended visual
distortion) |
anamorfòis, cam-chumadh |
| anamorphic |
anamòrfach |
| anatomy |
corp-eòlas |
| anatomist |
corp-eòlaiche |
| androgynous |
eugnètheasach,
fireann-boireann |
| anthropic |
antròpach |
| anthropomorphic |
antropamòrfach,
daonna-chruthach |
| anthropomorphism |
antropamòrfas,
daonna-chruthachas |
| anti-cerne |
oir-loidhne bàn |
| anticipation |
ro-bhrath |
| anticipatory (WdW) |
ro-bhrathail |
| anti-creationism |
fri-chruitheachdas |
| anti-creationist (n) |
fri-chruitheachdair |
| anti-creationistic |
fri-chruitheachdach |
| anti-evolutionism |
fri-èabhlaideas |
| anti-evolutionist (n) |
fri-èabhlaidiche |
| anti-evolutionistic |
fri-èabhlaideach |
| anti-extremism |
fri-dhian-chùiseachas,
fri-dhian-chùiseachd |
| anti-extremist (adj) |
fri-dhian-chùiseach |
| anti-naturalistic |
fri-nàdarrachail,
nàdar-seachnach |
| anti-terrorism |
fri-oillteachas |
| anti-terrorist (adj) |
fri-oillteach |
| antithesis (thesis, antithesis, synthesis, hypothesis) |
antasas (buntasas, antasas, suntasas,
hupòtasas) |
| antithetic |
antasach |
| antithetically |
gu h-antasach |
| antinomy |
ob-lagh, contra-lagh,
contrarrachd-lagha, antanomi |
| apologetics |
dìon-dhearbhadh |
| apostasy |
cùlachaireachd |
| apostate (n) |
cùlachair |
| apostate (adj) |
cùlachail |
| apostatize |
cùlaich |
| apostatizing |
cùlachadh |
| apparent (seeming) |
coltas-, saobh- |
| - apparent paradox |
coltas-pharadocs, saobh-pharadocs |
| appearance |
dreach |
| applied (arts, theology, lingustics etc) |
gnìomhaichte |
| arbitrary |
neo-riaghailteach,
saor-stèite, air thuaiream |
| arbitrary standard |
stannart neo-riaghailteach |
| Archimedean point (WdW) |
puing Aircimìodach |
| architectonic |
ailtireachdail |
| archetype |
prìomh-shamhla (CM) |
| archetypal |
prìomh-shamhlach (CM) |
| aromatherapeutic |
teiripe-cùbhrasach |
| aromatherapy |
teiripe cùbhrais |
| ascetic (n) |
sògh-seachnair |
| ascetic (adj) |
sògh-seachnail |
| asceticism |
sògh-seachnas,
sògh-seachnadh |
| aspect |
aogas, raon |
| atavism |
ath-dhùchas |
| atavistic |
ath-dhùchasach |
| atheism |
neo-dhiadhachd (TY) |
| atheist (n) |
neo-dhiadhaire (TY)(CM) |
| atheistic/al |
neo-dhiadhaidh (CM) |
| autographic |
tùs-sgrìobhte |
| axiology |
luach-eòlas |
| axiological |
luach-eòlasach |
| baptistry |
baistealann |
| Big Bang |
Brag Mòr |
| brainstorming |
dian-bheachdachadh (FnP) |
| breeding |
sìol-ghiullachd |
| brute (adj) |
brùideil |
| Buddhism (eg Zen Buddhism) |
Budachas (me Budachas Zen) |
| Buddhist (n & adj) |
Budach |
| Byzantine |
Biosàntach |
| Calvinism |
Cailbhineas |
| Calvinist (n & adj) |
Cailbhineach |
| charismaticism |
carasmàtachas |
| Christ-centred |
Crìosd-bhuillsgeanach |
| Christocentrism |
Crìosd-bhuillsgeanas |
| cognition |
cognais |
| cognitive |
cognaiseach |
| (coloured magazine) collage | collàis (le h-irisean
dathte) |
| commentary (Biblical) |
co-mhìneachan |
| composition (art etc) |
co-rian |
| compulsive |
èigneachail,
do-dhiùltach (ST) |
| concentration point | cruinn-phuing |
| concept (limiting concept) |
bun-bheachd (bun-bheachd
cuibhreachail) |
| conceptual framework |
frèam bun-bheachdail |
| conceptualisation |
bun-bheachdachadh,
bun-bheachdachd |
| concrete (adj) (eg concrete
reality) |
nitheil (me fìor-bhith
nitheil) |
| conscious (self-aware) |
fèin-fhiosrach,
fèin-mhothachail |
| construct (n) |
cur-ri-chèile |
| continuity ("continuity and discontinuity") |
leantalachd (TY) ("leantalachd agus neo-leantalachd") |
| contradiction |
contrarrachd (FnP) |
| copy theory |
teòiric lebhreic |
| cosmic |
cosmach |
| cosmic microwave background
radiation |
cùl-rèidiachd
mhion-thonnach chosmach |
| cosmos |
cosmas |
| cosmological |
cosmeòlach |
| cosmologist |
cosmeòlaiche |
| cosmology |
cosmeòlas |
| creationism |
cruitheachdas |
| creationist (n) |
cruitheachdaiche |
| creationist/ic (adj) |
cruitheachdach |
| criterion |
crìtear (RW) |
| criteria |
crìtearan (RW) |
| critical self-reflection |
fèin-mheòrachadh
critigeach |
| Darwinism |
Darwineas |
| Darwinist (n) |
Darwiniche |
| Darwinist/ic (adj) |
Darwineach |
| decay |
cnàmhadh |
| deconstruction |
dì-thogalachd |
| deconstructionism |
dì-thogalas |
| deconstructive |
dì-thogalach |
| define |
dèan deimhneid air,
deimhneidich |
| definition |
deimhneid (RW) |
| definitive |
deimhneideach (RW) |
| deity, divinity |
diadhachd |
| democracy |
daonfhlaitheas (CM) |
| demythology |
dì-mhioteòlas |
| demythologisation |
dì-mhioteòlasachd |
| demythologising | dì-mhioteòlasadh |
| demythologise |
dì-mhioteòlasaich |
| design (v) |
tùr ("a thùr oibre
ealanta" - Bìoball, Dwelly) |
| design (n) |
tùradh, tùrachd |
| design brief |
sanas tùraidh |
| design flaw |
gaoid tùraidh |
| design process | seòl tùraidh,
ceumannan tùraidh |
| - graphic/al design |
tùradh grafail |
| - "Intelligent Design" |
- "Tùrachd Connail" |
| - Intelligent Designist/s | - neach/luchd Tùrachd
Chonnail |
| designer |
tùraiche |
| detachment |
di-ghreimeachadh |
| determinism |
cinnteachas (CM)(RW)(Gaeilge) |
| dialectical |
daoileactaigeach |
| dialectical materialism |
stuthachas daoileactaigeach |
| dialectics |
daoileactaig |
| dichotomy |
daichòtomi |
| differentiation |
diofarachadh (RW) |
| dimension |
bun-tomhas |
| discontinuity |
neo-leantalachd |
| discrete |
disgreiteach (RW) |
| dis-enchantment/ re-enchantment |
dì-sheunadh/ ath-sheunadh |
| dis-stasis (WdW) |
dus-stasas |
| diversity (unity and diversity) |
iomadachd (aonachd is iomadachd) |
| divinity, deity |
diadhachd |
| doctrine |
foirceadal |
| dogma |
dogma |
| dogmatic |
dogmach |
| dogmatism |
dogmachas |
| dogmatist |
dogmachair, neach-dogma |
| dualism |
dà-fhillteachas,
dà-fhillteas |
| dualist (n) |
dà-fhilltiche,
dà-fhillteach |
| dualist/ic |
dà-fhillteach,
dà-fhillte |
| ecclesiasticism |
eaglaiseachas |
| eisegesis |
eisedèis |
| emergent (properties) |
(feartan) air èirigh,
(buadhan) èirigheach |
| empirical |
eimpirigeach |
| empiricism |
eimpirigeas |
| empiricist |
eimpirigiche |
| enigma |
dubh-fhacal, dubh-cheist |
| enkapsis (WdW) |
eancàpsas |
| enstasis (WdW) |
eanstàsas |
| entity |
eantati, bith |
| epiphany |
eipeafaine, taisbeanadh |
| epistemological |
eipisteimeòlach |
| epistemology |
eipisteimeòlas |
| esthetics |
estètig |
| eugenics |
iudsènig |
| euthanasia |
iutanàis |
| evolution |
èabhlaid |
| evolutionary |
èabhlaideach |
| evolutionism |
èabhlaideas |
| evolutionist/ic (adj) |
èabhlaideach |
| evolutionist (n) |
èabhlaidiche |
| exegesis |
eagsaidèis |
| exegete (n), exegetist |
eagsaidìot |
| exegetic/al |
eagsaidìotach |
| existential |
bitheil |
| existentialism |
bitheileas |
| existentialist |
bitheiliche |
| experiential |
fèin-fhiosrachail |
| explicit | eisplichte (RW) |
| expressionism (eg "abstract
expressionism") |
ecsprèiseanas (m.e.
"ecsprèiseanas eas-chruthach") |
| extreme (n) |
dian-chùis |
| - "to take matters to an extreme" | - "dian-chùis a dhèanamh dhen ghnothach" |
| extreme (adj) |
dian-chùiseach, dian-,
cruaidh-, dubh-, dearg-, fìor- |
| -
"extreme left-winger" |
-
"dian-chùisiche na làimhe clì" |
| -
"extreme right-wing politics" |
-
"poilitigs dian-chùiseach na làimhe deise" |
| -
"extreme sports" |
-
"spòrsan dian-chùiseach" |
| -
"extreme violence" |
-
"foirneart dian-chùiseach" |
| extremism |
dianachas |
| -
anti-extremism |
-
fri-dhianachas |
| extremist (n) |
dianaiche |
| extremist (adj) |
dianach/ail |
| - "extremist opinions" | - "beachdan dianach" |
| fallacy |
saobh-chiall (CM) |
| fatalism |
dàntachd (CM)(SD), dàn-leagtachas |
| fatalist (n) |
dàntaiche (CM)(SD), dàn-leagtaiche |
| fatalistic |
dàntach, dàn-leagte |
| feminism |
banalachas |
| feminist (n) |
banalaiche |
| feminist (adj) |
banalach |
| foundation |
stèidh, bunait |
| frame of reference |
frèama tar-iomraidh |
| framework |
frèam |
| frustrate |
mill dùil (CM), miann-bhac |
| frustrated |
dùil-mhillte, miann-bhacte |
| frustration | milleadh dùile, miann-bhacadh |
| in frustration, frustratedly | gu dùil-mhillteach, gu
miann-bhacach |
| fundamentalism |
bun-leanmhainneas/
rag-leanmhainneas |
| fundamentalist (n) |
bun-leanmhainniche/
rag-leanmhainniche |
| fundamentalist (adj) |
bun-leanmhainneach/
rag-leanmhainneach |
| - fundamentalist Darwinist |
bun-Dharwiniche (n) |
| - fundamentalist Islamist |
bun-Ioslamach/ rag-Ioslamach |
| - fundamentalist Protestant | bun-Phròstanach/
rag-Phròstanach |
| General Theory of Relativity |
Teòiric Coitcheann
Dàimhealachd |
|
| genetic |
ginteil |
|
| genetics |
ginteileachd |
|
| geocentric |
talamh-bhuillsgeanach |
|
| a given (n) |
lèir-chùis |
|
| given (adj) |
lèir-chùiseach |
|
| givenness |
lèir-chùiseachd |
|
| global |
domhanta (CM)(TY), na cruinne (TY) |
|
| - global issue |
ceist dhomhanta |
|
| - global warming |
- blàthachadh domhanta,
blàthachadh na cruinne (TY) |
|
| - human global village | - clachan domhanta daonna | |
| globalisation |
domhantachd, domhantachadh |
|
| globalised |
domhantaichte |
|
| gnostic (n & adj) | gnostach |
|
| gnosticism |
gnostachas |
|
| gravitational field |
raon-iomtharraing |
|
| gravitational time dilation | sìneadh-tìme
iomtharraingeil |
|
| gravitational time-distortion |
fiaradh-tìme
iomtharraingeil |
|
| Ground-motive (WdW) |
Bun-siocair |
| heliocentric |
grian-bhuillsgeanach |
| Hellenistic |
Helleanach, Eilidheach |
| hermeneutics of suspicion |
hermeniùtaig an amharais |
| hermetic |
hermeatach |
| hermeticism |
hermeatachas |
| historicism |
eachdraidheas |
| historicistic |
eachdraidheasail |
| humanism |
daonnachas (TY), creud an duine |
| humanist (n) |
daonnaire (TY)(CM) |
| humanist/ic (adj) |
daonnach/ail, daonnaireach/ail |
| hunch |
ro-fhaireachdainn |
| hyper-Calvinism |
haipear-Cailbhineas |
| hyper-Calvinist |
haipear-Cailbhineach (n &
adj) |
| hypothesis |
hupòtasas |
| hypothesisation |
hupòtasachd, hupòtasachadh |
| hypothesise |
hupòtasaich |
| hypothetical |
hupòtasach |
| hypothetically |
gu hupòtasach |
| hypothetico-deductive |
hupòtasach-daductach |
| Beurla |
Gàidhlig |
| iconoclastic |
iodhal-bhristeach |
| idea |
idèa (RW) |
| ideal (n) |
idèal |
| ideal (adj) |
idèalach |
| idealism |
idèalas,
(idèalachas (RW) |
| idealistic |
idèalasach |
| idealize |
idèalaich/
idèalachadh |
| ideological |
ideòlach |
| ideologist |
ideòlaiche |
| ideology |
ideòlas |
| illusion |
mealladh-sùla |
| illusory |
sùil-mhealltach, mealltach |
| illustration (general) |
sgead-dhealbhachd |
| illustration (specific) |
sgead-dhealbh |
| illustrator |
sgead-dhealbhaiche |
| immanent |
imeanach |
| immanence |
imeanachd |
| - immanence standpoint |
seasamh imeanachd |
| immanentism |
imeanachas |
| immanentist (n) |
imeanaiche |
| immanentistic |
imeanachail |
| implication |
impleachd (RW) |
| implicit |
implichte (RW) |
| implied |
implichte (RW) |
| impossibility of the contrary |
do-dhèantachd na
contrarrachd |
| incarnation |
in-cholainneadh |
| individual (n) |
indibhideal |
| individual (adj) |
fa leth, air leth |
| individualism |
indibhidealas |
| individualisation |
indibhideachadh,
indibhidiú |
| individualistic |
indibhidealach |
| individuality |
indibhidealachd |
| individuality structure (WdW) |
structar indibhidealachd |
| individuation |
indibhideachadh,
indibhidiú |
| individualise |
indibhidich |
| inheritable trait |
feart oighreach |
| insight |
in-lèirsinn |
| instinct |
instinn |
| instinctive |
instinneach |
| Intelligent Design |
Tùrachd Connail |
| Intelligent Designist/s |
neach/luchd Tùrachd
Chonnail |
| inter-modal (WdW) |
eadar-modalach |
| intra-modal (WdW) |
staigh-mhodalach |
| intractable |
neo-fhuasglach (TY) |
| intuition |
iom-fhios |
| intuitive |
iom-fhiosach |
| irrationalism |
neo-reusanachas, creud an
neo-reusain, reusan-sheachnadh, mi-ràiseantachas |
| irrationalist (n) |
neo-reusanaiche,
reusan-sheachnair, mi-ràiseantach |
| irrationalist/ic |
neo-reusanachail,
reusan-sheachnaireil, mi-ràiseantachail |
| irreducible (WdW) |
do-lùghdachail |
| irreducibility (WdW) |
do-lùghdachalachd |
| issue (eg global issue) |
ceist dhomhanta |
| kernel (WdW) |
eitean |
| kinesis |
cinèis |
| kinaesthetic |
cinestètigeach |
| koan |
còan |
| law-idea (WdW) |
idèa-lagha |
| law-sphere (WdW) |
raon-lagha |
| lexicon |
leicsigean (RW) |
| limiting concept |
bun-bheachd cuibhreachail |
| logic |
loidsig |
| logical |
loidsigeach |
| logical positivism |
posataibheas loidsigeach |
| logicism |
loidsigeas |
| logicist/ic |
loidsigeach/ail |
| mantle of functions (WdW) |
fallaing fuincseanan |
| materialism |
adhbharachas, stuthachas |
| materialist (n) |
adhbharaiche, stuthaiche |
| materialist/ic (adj) |
adhbharachail, stuthail |
| matter |
damhnadh, adhbhar, stuth |
| meaning-function (WdW) |
fuincsean-brìghe |
| metaphysical |
meatafiosaigeach |
| metaphysics |
meatafiosaig |
| methodological |
modh-eòlasach |
| methodological naturalism |
nàdarrachas
modh-eòlasach |
| methodology |
modh-eòlas |
| mindset |
mèin, mèin-aigne |
| - secular mindset |
- mèin dhi-eaglaiseil,
mèin shaoghalta |
| modality (WdW) |
mòdalachd |
| modernism (post-modernism) |
ùrachas
(iar-ùrachas) |
| modern/istic |
ùrail, ùrachail |
| moment (WdW) |
mòmaid |
| momentum |
moimèantam |
| monism |
monachas |
| monotheism |
aon-diachas |
| monotheist (n & adj) |
aon-diadhach |
| Mosaic (ie of Moses) |
Maoiseach (no Mhaois) |
| mosaic (n) | mosèig |
| mosaic (adj) |
mosèige |
| movie |
film, mùibhi |
| mutation |
mùthadh |
| naive (WdW) |
gnàthach |
| naive experience (WdW) |
gnàth-fhiosrachadh,
gnàth-eòlas |
| natural selection |
roghnachadh nàdarra |
| naturalism |
nàdarrachas |
| nerve impulses |
spreagaidhean-nearbha |
| neo-Calvinism |
nua-Chailbhineas |
| neo-Calvinist |
nua-Chailbhineach |
| neural |
nearail |
| neurosis |
nearòis (CM) |
| neurotic |
nearòiseach (CM) |
| neutral |
neo-phàirteach |
| neutrality |
neo-phàirteachd |
| neutralization |
neo-phàirteachadh |
| neutralize |
neo-phàirtich |
| neo-Kantianism |
nua-Kantianas |
| neologism |
nua-fhacal |
| New Age | Linn Ùr |
| New-Ageism |
Ùr-Linneachas |
| New-Ageist (n & adj) |
Ùr-Linneach |
| non-contradiction |
neo-chontrarrachd |
| non-contradictory |
neo-chontrarra |
| non-differentiation |
neo-dhiofarachadh |
| non-dualism | neo-dhà-fhillteas |
| non-dualist (n) |
neo-dhà-fhilltiche |
| non-dualist (adj) | neo-dhà-fhillteach |
| non-speculative |
neo-bheachdachail |
| object |
oibseig |
| objectification |
oibseigeachd |
| objectify |
oibseigich |
| objectifying |
oibseigeachadh |
| objectified |
oibseigichte |
| objective (adj) |
oibseigeach |
| objectivity |
oibseigeachd |
| obsession |
beò-ghlacadh, dubh-ghlac,
dùghlac |
| obsessive |
beò-ghlacail,
dubh-ghlacail, dùghlacail |
| obsessive compulsive disorder |
eucail èigneachail
dhùghlacail |
| ontogeny |
onto-ghineachd |
| ontological |
ont-eòlach (RW) |
| ontology |
ont-eòlas (RW) |
| organic |
fàs-bheairteach |
| organism |
fàs-bheairt |
| origin |
tùs |
| original kind (Biblical) |
tùs-ghnè |
| Orthodox (eg Greek Orthodox Church) |
Ceart-chreidmheach (me Eaglais Cheart-chreidmheach na Grèige) |
| panentheism |
panindiachas |
| pantheism |
pandiachas |
| paracetamol |
paraicèiteamoil (Gaeilge), parasèatamol |
| paradox |
paradocs, dubh-cheist,
dubh-fhacal |
| (apparent) paradox |
coltas-paradocs, saobh-pharadocs |
| particular (n) (universals and
particulars) |
nì fa leth
(uile-fhìrinnean agus nìthean fa leth) pairticlear (uile-choitcheannan agus pairticlearan) |
| particularized |
àraidhichte,
pairticlearaichte |
| pedantic |
rag-fhoghlamach |
| peer-review |
lèirmheas-seise |
| pendulum |
cudrom-siùdain |
| perspective |
buaidh-astar |
| phenomenalism |
feanòmanalas |
| phenomenalist |
feanòmanalach |
| phenomenalistic |
feanòmanalach |
| phenomenologist |
feanoman-eòlaiche |
| phenomenology |
feanoman-eòlas |
| phenomenon |
feanòmanon (feinimean -RW) |
| phylogeny |
fulo-ghineachd |
| physicist |
fiosaigiche |
| physics |
fiosaig |
| pietism |
in-chràbhachas,
saoghal-seachnachd |
| pietist (n) |
in-chràbhaiche,
saoghal-seachnair |
| pietist/ic (adj) |
in-chràbhach/ail,
saoghal-seachnail |
| plagiarist | bradaiche-litreachais |
| pluralism |
iomarrachas |
| pluralist (n) |
iomarraiche |
| pluralist (adj) |
iomarrach |
| polarization |
pòlarachadh |
| polarize |
pòlaraich (TY) |
| polarity |
pòlaras (RW), co-phuing neo-rèiteach |
| polar opposition |
contrarrachd pòlarach |
| polytheism |
ioma-dhiadhachd |
| polytheist (n) |
ioma-dhiadhaire |
| polytheist/ic |
ioma-dhiadhach, ioma-dhiadhaidh |
| populist (n) |
mòr-shluaghair |
| populist (adj) |
mòr-shluaghach |
| positivism (logical postivism) |
posataibheas (posataibheas
loidsigeach) |
| posivitist (n & adj) |
posataibheach |
| postmodern/istic |
iar-mhòdranach,
iar-ùr-nòsach |
| postmodernism |
iar-mhòdranas,
iar-ùr-nòsachas |
| postmodernist (n) |
iar-mhòdranaiche,
iar-ùr-nòsaiche |
| potential (n) |
in-chomas |
| potential (adj) |
in-chomasach |
| potentially (adv) |
gu h-in-chomasach |
| precentor |
neach togail fuinn |
| precondition |
roi-chumha |
| premise |
roi-stèidh (RW), tùs-bheachd (TY), ro-phrionnsabal |
| pre-modernism |
roi-ùrachas |
| prerequisite |
riatanas (TY) |
| presuppose |
roi-bharalaich (CM), gabh ro-làimh ri |
| presupposed |
roi-bharalaichte |
| presupposition |
roi-bharail |
| presuppositional |
roi-bharaileach |
| pretheoretical (WdW) |
roi-theòiriceil |
| process |
pròiseas (FnP) |
| pro-Darwinism |
pro-Darwineas |
| pro-Darwinist |
pro-Darwiniche, neach-taic
Dharwinis |
| proposition |
ciall-ràdh (RW) |
| propositional |
ciall-ràdhach (RW) |
| psychiatrist |
siciatraiche |
| psychiatry |
siciatrachd |
| psychologist |
siceòlaiche |
| psychology |
siceòlas |
| psycholinguistics |
sìce-chànanachas (RW) |
| psychosis |
siocòis |
| psychotic |
siocòiseach |
| quality |
càileachd (CM) |
| quotation |
às-aithris (CM) |
| rapport |
co-bhàidh (TY) |
| rational, reasonable |
reusanta |
| rationalism |
reusanachas (RW),
creud an reusain, ràiseantachas |
| rationalist (n) |
ràiseantach (cf
"nationalist"< "nàiseantach") |
| rationalist/ic (adj) |
ràiseantachail |
| rationality |
reusan, reusantachd,
ràiseantachd |
| realism |
fìorachas |
| realistic |
fìorach |
| realistic-looking |
sùil-fhìorach |
| reality (eg concrete reality) |
fìor-bhith (m.e.,
fìor-bhith nitheil), fìor-bhitheachd |
| recalibration |
ath-chalabrachd, ath-ghleusadh |
| re-enchantment/ dis-enchantment |
ath-sheunadh/ dì-sheunadh |
| refraction |
ath-raonadh |
| (language) register |
ìre-chànain (RW) |
| reincarnation |
ath-incholainneadh |
| relative (adj) |
dàimheach (RW) |
| relativisation |
dàimhealachadh (RW) |
| relativise |
dàimhealaich (RW) |
| relativised |
dàimhealaichte (RW) |
| relativism |
dàimheachas |
| relativist (n) |
dàimhealaiche |
| relativistic |
dàimhealach |
| relativity |
dàimhealachd |
| religion (WdW) |
reilidean |
| religious |
cràbhach, reilideach |
| reproduction of the fittest | sìolachadh na feadhna as comasaiche |
| retrocipatory (WdW) |
ais-bhrathail |
| retrocipation (WdW) |
ais-bhrath |
| rhetorical |
reatoireacach |
| root (WdW) |
freumh |
| root-unity (WdW) |
aonachd-freumha |
| Rosicrucian (n & adj) |
Ròschrosach |
| Rosicrucianism |
Ròschrosachas |
| sceptic (n) |
sgeipteach |
| sceptical |
sgeipteach |
| scepticism |
sgeipteachas |
| scholastic (n) |
sgoileàstaiche |
| scholastic (adj) |
sgoileàstach |
| scholasticism |
sgoileàstachas |
| secular |
di-eaglaiseil, saoghaltach |
| secular trend |
claonadh chun saoghaltachais |
| secularism |
di-eaglaiseachas, saoghaltachas |
| secularist |
di-eaglaisiche, saoghaltaiche |
| self-attesting |
fèin-dhearbhach |
| self-contradiction |
fèin-chontrarrachd |
| self-contradictory |
fèin-chontrarra |
| selfhood (WdW) |
fèineachd |
| self-reflection |
fèin-mheòrachadh |
| simplistic |
ro shìmplidh |
| simultaneous |
co-amail (TY) |
| sit-up(s) |
sàthadh-suas (CM)(RW) |
| (pluralist) society |
coluadair (iomarrach) |
| Sovietism |
Sòibheatas |
| Special Theory of Relativity |
Teòiric Sònraichte
Dàimhealachd |
| species |
spìosas |
| speculation |
meantraigeachd |
| speculative |
beachdachail (TY), meantraigeach |
| speedometer |
snàthad-luais |
| sphere of influence |
meud-buaidh |
| sphere sovereignty (WdW) |
uachdaranachd-raoin |
| stress |
streas |
| stressed |
fo streas, streasaichte, streaste |
| stress-free environment |
àrainneachd saor bho
streas |
| stressed-out |
claoidht' fo streas,
sàraichte fo streas |
| stressful |
streasmhor |
| anti-stress (adj) |
fri-streasach |
| hi-stress (job) |
(obair/dreuchd/dioba) làn
streas, ana-streasmhor |
| low-stress job |
(obair/dreuchd/dioba) air bheag
streas, beag-streasmhor |
| - de-stress |
di-streas/adh |
| - de-stressing exercise |
eacarsaich dhi-streasach |
| Stoic (n & adj) |
Stòigeach |
| study (n) (academic activity) |
stuidear |
| subconsciously |
gu fo-mhothachail |
| subject |
suibseig |
| subjective (adj) |
suibseigeach (RW) |
| subjectivity |
suibseigeachd (RW) |
| substance ("Thomistic concept of
subtsance") |
susbaint ("Bun-bheachd
Thòmasach a thaobh susbaint") |
| supra-personal |
os-phearsanta |
| supratemporal (WdW) |
os-thìmeil |
| supratemporal heart (WdW) |
cridhe os-thìmeil |
| supratemporal religious root (WdW) |
freumh cràbhach
os-thìmeil |
| supra-theoretical |
os-theòiriceach |
| survival of the fittest |
seasamh na feadhna as comasaiche |
| synchronism |
suncronas |
| synchronistic |
suncronach |
| synthesis |
suntasas |
| synthesise |
suntasaich |
| synthesised |
suntasaichte |
| synthetic |
suntasach |
| synthesisation |
suntasachd, suntasachadh |
| systematic theology |
eòlas-dhè rianail |
| Taoism |
Tàochas |
| Taoist (n) |
Tàoach, Tàoiche |
| Taoist (adj) |
Tàoach |
| temporal horizon (WdW) |
fàire tìmeil |
| terrorism |
oillteachas |
| terrorist (n) |
oilltiche |
| terrorist/ic (adj) |
oillteach, oillteachail |
| theism |
diadhas |
| theist |
diadhach |
| theistic |
diadhach, diadhachail |
| theocratic |
dia-fhlaitheach |
| theocracy |
dia-fhlaitheas |
| theological |
diadhaireach, dia-eòlach |
| theology |
diadhaireachd, dia-eòlas,
eòlas-dhè |
| theonomist (n) |
teònomaiche |
| theonomist (adj) |
teònomach |
| theonomy |
teònomi |
| theoretician |
teòiricear |
| theorization, theorizing |
teòiriceadh |
| theorize |
teòiricich |
| theory |
teòiric |
| theosoph/ theosopher/
theosophist |
diasamh |
| theosophical |
diasamhnach |
| theosophy |
diasamhnachd |
| therapy |
teiripe |
| - aromatherapeutic |
teiripe-cùbhrasach |
| - aromatherapy |
teiripe-cùbhrais |
| - cognitive behaviour therapy |
teiripe chognaiseach
giùlain |
| therapeutic |
teiripeach, teiripiùtach |
| therapist |
teiripiche |
| thesis |
buntasas |
| thesis, antithesis, synthesis,
hypothesis |
buntasas, antasas, suntasas,
hupòtasas |
| Thomism |
Tòmasachas,
Tòmasachd |
| Thomistic |
Tòmasach |
| totality |
uileachd |
| tragedy |
cùis-mhulaid (TY), briseadh-cridhe |
| transcendence, transcendency | tar-cheumnachadh, tar-cheumnachd |
| transcendent | tar-cheumnach |
| transcendental | tar-cheumnachail |
| transcendentalist (n) | tar-cheumnaiche |
| transcendentalism | tar-cheumnachas |
| trilogy |
triloidsi |
| ultimacy |
deireannachd, inbhe dheireannach
|
| ultimate (n) |
deireannachd, inbhe dheireannach |
| ultimate (adj) |
deireannach |
| universal (n & adj) |
uile-choitcheann |
| universal (n) | uile-fhìrinn,
tul-fhìrinn |
| universalist (n) |
uile-choitcheannach |
| velocity time dilation |
sìneadh-tìme luais |
| victim |
neach-cuimse |
| virtual reality |
mas-fhìorachd |
| young-earth creationists |
cruitheachdairean
òg-thalmhainn |
| Zen (n & adj) |
Zen |
| "Zen
and the Art of Motorcycle Maintenance" by Robert M. Pirsig |
"Zen
is Alt Gleusadh Rotharan-ola" le Robert M. Pirsig |
| "Zen
in the Art of Archery" by Eugen Herrigel |
"Zen san Fhearas-Bogha" le Eugen Herrigel |
| zoologist |
ainmh-eòlaiche |
| zoology |
ainmh-eòlas |