"Gach smuain a-chum ùmhlachd Chrìosd" (2 Corintianaich 10:5)

APOLOGIA: An Fhìrinn Mhaiseach

FACLAIR FEALLSANACHAIL
Beurla-Gàidhlig

Gàidhlig-Gaeilge-Beurla-Dùitsis

FACLAIR BRIATHRACHAIS DOOYEWEERDACH: DÙITSIS-GÀIDHLIG-BEURLA
Dwelly-d

(RW) =
à liosta le Roy Wentworth

(FnP) = Faclair na Pàrlamaid


(ST) = Stòr-Dàta

"Briathrachas Cànanachais agus Litreachais"

 
Glossary of Gaelic Theological Terms (Eaglais Shaor)

  Liostaí Téarmaíochta (Gaeilge)


Focal (Gaeilge)


electronic Dictionary of the Irish Language - eDIL (Eachraidheil)

(TY) = Faclair "Teach Yourself"            (CM) = Faclair Colin Mark
(WdW) = Wijsbegeerte der Wetsidee ("Feallsanachd an Idèa-lagha" le Herman Dooyeweerd)

"La traduction d'un ouvrage philosophique en gaélique est une entreprise à peu près impossible."
(Camille Bourniquel, "Ireland", Paris, 1955, t-d 119)


A
Beurla Gàidhlig
(in) abeyance
ann am buidheachas/ fo bhuidheachas
absolute (n)
absolut
absolute (adj) absolutach, tul-
- absolute truth
an tul-fhìrinn (CM)
- absolutely concrete
tul-nitheil
absoluteness
absolutachd
absolutism
absolutachas
absolutist (n)
absolutaiche
absolutist/ic
absolutach/ail
absolutize
absolutaich
absolutization
absolutachadh
abstract
eas-chruthach, beachdail
abstracted
eas-chruthaichte, às-tharraingte
abstraction
cùis-bheachd (CM), eas-chruth
academician
acadamhaiche (RW)
actuality
dearbh-bhith
accompaniment (eg piano)
com-pàirt piàno (RW)
accurate sketch
sgeidse bheachdaidh (RW)
adaptation
freagrachadh
adventure
dàn'-thuras (TY)
aesthetic (adj)
estètigeach (aistèataigeach [RW])
aesthetics
estètig (aistèataigs [RW])
agnostic (n & adj)
agnòstach
agnosticism
agnòstachas
alchemical
ailceimigeach
alchemy
ailceimig
altruism
altruchas
altruistic
altruchail


ambiguous
dà-sheaghach
ambivalent
dà-chlaonte
amorphous
eucruthach
analogical
analoidsigeach, anàlogach, samhlachasail (RW)
analog (analogue)
analog
analogous
co-fhreagrach, co-fhreagarrach (CM), coltach ri chèile (RW)
analogy
co-fhreagrachd, co-fhreagarrachd (CM), samhlachas (RW)
analysis
ainilis (b)
anamorphosis (intended visual distortion)
anamorfòis, cam-chumadh
anamorphic
anamòrfach
anatomy
corp-eòlas
anatomist
corp-eòlaiche
androgynous
eugnètheasach, fireann-boireann
anthropic
antròpach
anthropomorphic
antropamòrfach, daonna-chruthach
anthropomorphism
antropamòrfas, daonna-chruthachas
anti-cerne
oir-loidhne bàn
anticipation
ro-bhrath
anticipatory (WdW)
ro-bhrathail
anti-creationism
fri-chruitheachdas
anti-creationist (n)
fri-chruitheachdair
anti-creationistic
fri-chruitheachdach
anti-evolutionism
fri-èabhlaideas
anti-evolutionist (n)
fri-èabhlaidiche
anti-evolutionistic
fri-èabhlaideach
anti-extremism
fri-dhian-chùiseachas, fri-dhian-chùiseachd
anti-extremist (adj)
fri-dhian-chùiseach
anti-naturalistic
fri-nàdarrachail, nàdar-seachnach
anti-terrorism
fri-oillteachas
anti-terrorist (adj)
fri-oillteach
antithesis (thesis, antithesis, synthesis, hypothesis)
antasas (buntasas, antasas, suntasas, hupòtasas)
antithetic
antasach
antithetically
gu h-antasach
antinomy
ob-lagh, contra-lagh, contrarrachd-lagha, antanomi
apologetics
dìon-dhearbhadh
apostasy
cùlachaireachd
apostate (n)
cùlachair
apostate (adj)
cùlachail
apostatize
cùlaich
apostatizing
cùlachadh
apparent (seeming)
coltas-, saobh-
 - apparent paradox
coltas-pharadocs, saobh-pharadocs
appearance
dreach
applied (arts, theology, lingustics etc)
gnìomhaichte
arbitrary
neo-riaghailteach, saor-stèite, air thuaiream
arbitrary standard
stannart neo-riaghailteach
Archimedean point (WdW)
puing Aircimìodach
architectonic
ailtireachdail
archetype
prìomh-shamhla (CM)
archetypal
prìomh-shamhlach (CM)
aromatherapeutic
teiripe-cùbhrasach
aromatherapy
teiripe cùbhrais
ascetic (n)
sògh-seachnair
ascetic (adj)
sògh-seachnail
asceticism
sògh-seachnas, sògh-seachnadh
aspect
aogas, raon
atavism
ath-dhùchas
atavistic
ath-dhùchasach
atheism
neo-dhiadhachd (TY)
atheist (n)
neo-dhiadhaire (TY)(CM)
atheistic/al
neo-dhiadhaidh (CM)
autographic
tùs-sgrìobhte
axiology
luach-eòlas
axiological
luach-eòlasach

B
baptistry
baistealann
Big Bang
Brag Mòr
brainstorming
dian-bheachdachadh (FnP)
breeding
sìol-ghiullachd
brute (adj)
brùideil
Buddhism (eg Zen Buddhism)
Budachas (me Budachas Zen)
Buddhist (n & adj)
Budach
Byzantine
Biosàntach


C
Calvinism
Cailbhineas
Calvinist (n & adj)
Cailbhineach
charismaticism
carasmàtachas
Christ-centred
Crìosd-bhuillsgeanach
Christocentrism
Crìosd-bhuillsgeanas
cognition
cognais
cognitive
cognaiseach
(coloured magazine) collage collàis (le h-irisean dathte)
commentary (Biblical)
co-mhìneachan
composition (art etc)
co-rian
compulsive
èigneachail, do-dhiùltach (ST)
concentration point cruinn-phuing
concept (limiting concept)
bun-bheachd (bun-bheachd cuibhreachail)
conceptual framework
frèam bun-bheachdail
conceptualisation
bun-bheachdachadh, bun-bheachdachd
concrete (adj) (eg concrete reality)
nitheil (me fìor-bhith nitheil)
conscious (self-aware)
fèin-fhiosrach, fèin-mhothachail
construct (n)
cur-ri-chèile
continuity ("continuity and discontinuity")
leantalachd (TY) ("leantalachd agus neo-leantalachd")
contradiction
contrarrachd (FnP)
copy theory
teòiric lebhreic
cosmic
cosmach
cosmic microwave background radiation
cùl-rèidiachd mhion-thonnach chosmach
cosmos
cosmas
cosmological
cosmeòlach
cosmologist
cosmeòlaiche
cosmology
cosmeòlas
creationism
cruitheachdas
creationist (n)
cruitheachdaiche
creationist/ic (adj)
cruitheachdach
criterion
crìtear (RW)
criteria
crìtearan (RW)
critical self-reflection
fèin-mheòrachadh critigeach



D
Darwinism
Darwineas
Darwinist (n)
Darwiniche
Darwinist/ic (adj)
Darwineach
decay
cnàmhadh
deconstruction
dì-thogalachd
deconstructionism
dì-thogalas
deconstructive
dì-thogalach
define
dèan deimhneid air, deimhneidich
definition
deimhneid (RW)
definitive
deimhneideach (RW)
deity, divinity
diadhachd
democracy
daonfhlaitheas (CM)
demythology
dì-mhioteòlas
demythologisation
dì-mhioteòlasachd
demythologising dì-mhioteòlasadh
demythologise
dì-mhioteòlasaich
design (v)
tùr ("a thùr oibre ealanta" - Bìoball, Dwelly)
design (n)
tùradh, tùrachd
design brief
sanas tùraidh
design flaw
gaoid tùraidh
design process seòl tùraidh, ceumannan tùraidh
- graphic/al design
tùradh grafail
 - "Intelligent Design"
 - "Tùrachd Connail"
 - Intelligent Designist/s - neach/luchd Tùrachd Chonnail
designer
tùraiche
detachment
di-ghreimeachadh
determinism
cinnteachas (CM)(RW)(Gaeilge)
dialectical
daoileactaigeach
dialectical materialism
stuthachas daoileactaigeach
dialectics
daoileactaig
dichotomy
daichòtomi
differentiation
diofarachadh (RW)
dimension
bun-tomhas
discontinuity
neo-leantalachd
discrete
disgreiteach (RW)
dis-enchantment/ re-enchantment
dì-sheunadh/ ath-sheunadh
dis-stasis (WdW)
dus-stasas
diversity (unity and diversity)
iomadachd (aonachd is iomadachd)
divinity, deity
diadhachd
doctrine
foirceadal
dogma
dogma
dogmatic
dogmach
dogmatism
dogmachas
dogmatist
dogmachair, neach-dogma
dualism
dà-fhillteachas, dà-fhillteas
dualist (n)
dà-fhilltiche, dà-fhillteach
dualist/ic
dà-fhillteach, dà-fhillte



E
ecclesiasticism
eaglaiseachas
eisegesis
eisedèis
emergent (properties)
(feartan) air èirigh, (buadhan) èirigheach
empirical
eimpirigeach
empiricism
eimpirigeas
empiricist
eimpirigiche
enigma
dubh-fhacal, dubh-cheist
enkapsis (WdW)
eancàpsas
enstasis (WdW)
eanstàsas
entity
eantati, bith
epiphany
eipeafaine, taisbeanadh
epistemological
eipisteimeòlach
epistemology
eipisteimeòlas
esthetics
estètig
eugenics
iudsènig
euthanasia
iutanàis
evolution
èabhlaid
evolutionary
èabhlaideach
evolutionism
èabhlaideas
evolutionist/ic (adj)
èabhlaideach
evolutionist (n)
èabhlaidiche
exegesis
eagsaidèis
exegete (n), exegetist
eagsaidìot
exegetic/al
eagsaidìotach
existential
bitheil
existentialism
bitheileas
existentialist
bitheiliche
experiential
fèin-fhiosrachail
explicit eisplichte (RW)
expressionism (eg "abstract expressionism")
ecsprèiseanas (m.e. "ecsprèiseanas eas-chruthach")
extreme (n)
dian-chùis
     - "to take matters to an extreme"      - "dian-chùis a dhèanamh dhen ghnothach"
extreme (adj)
dian-chùiseach, dian-, cruaidh-, dubh-, dearg-, fìor-
     - "extreme left-winger"
     - "dian-chùisiche na làimhe clì"
     - "extreme right-wing politics"
     - "poilitigs dian-chùiseach na làimhe deise"
     - "extreme sports"
     - "spòrsan dian-chùiseach"
     - "extreme violence"
     - "foirneart dian-chùiseach"
extremism
dianachas
     - anti-extremism
     - fri-dhianachas
extremist (n)
dianaiche
extremist (adj)
dianach/ail
     -  "extremist opinions"      - "beachdan dianach"



F
fallacy
saobh-chiall (CM)
fatalism
dàntachd (CM)(SD), dàn-leagtachas
fatalist (n)
dàntaiche (CM)(SD), dàn-leagtaiche
fatalistic
dàntach, dàn-leagte
feminism
banalachas
feminist (n)
banalaiche
feminist (adj)
banalach
foundation
stèidh, bunait
frame of reference
frèama tar-iomraidh
framework
frèam
frustrate
mill dùil (CM), miann-bhac
frustrated
dùil-mhillte, miann-bhacte
frustration milleadh dùile, miann-bhacadh
in frustration, frustratedly gu dùil-mhillteach, gu miann-bhacach
fundamentalism
bun-leanmhainneas/ rag-leanmhainneas
fundamentalist (n)
bun-leanmhainniche/ rag-leanmhainniche
fundamentalist (adj)
bun-leanmhainneach/ rag-leanmhainneach
- fundamentalist Darwinist
bun-Dharwiniche (n)
- fundamentalist Islamist
bun-Ioslamach/ rag-Ioslamach
- fundamentalist Protestant bun-Phròstanach/ rag-Phròstanach

G



General Theory of Relativity

Teòiric Coitcheann Dàimhealachd
genetic

ginteil
genetics

ginteileachd
geocentric

talamh-bhuillsgeanach
a given (n)

lèir-chùis
given (adj)

lèir-chùiseach
givenness

lèir-chùiseachd
global

domhanta (CM)(TY), na cruinne (TY)
- global issue

ceist dhomhanta
- global warming

- blàthachadh domhanta, blàthachadh na cruinne (TY)
- human global village
- clachan domhanta daonna
globalisation

domhantachd, domhantachadh
globalised

domhantaichte
gnostic (n & adj)
gnostach
gnosticism

gnostachas
gravitational field

raon-iomtharraing
gravitational time dilation
sìneadh-tìme iomtharraingeil
gravitational time-distortion

fiaradh-tìme iomtharraingeil
Ground-motive (WdW)

Bun-siocair

H
heliocentric
grian-bhuillsgeanach
Hellenistic
Helleanach, Eilidheach
hermeneutics of suspicion
hermeniùtaig an amharais
hermetic
hermeatach
hermeticism
hermeatachas
historicism
eachdraidheas
historicistic
eachdraidheasail
humanism
daonnachas (TY), creud an duine
humanist (n)
daonnaire (TY)(CM)
humanist/ic (adj)
daonnach/ail, daonnaireach/ail
hunch
ro-fhaireachdainn
hyper-Calvinism
haipear-Cailbhineas
hyper-Calvinist
haipear-Cailbhineach (n & adj)
hypothesis
hupòtasas
hypothesisation
hupòtasachd, hupòtasachadh
hypothesise
hupòtasaich
hypothetical
hupòtasach
hypothetically
gu hupòtasach
hypothetico-deductive
hupòtasach-daductach




I
Beurla
Gàidhlig
iconoclastic
iodhal-bhristeach
idea
idèa (RW)
ideal (n)
idèal
ideal (adj)
idèalach
idealism
idèalas, (idèalachas (RW)
idealistic
idèalasach
idealize
idèalaich/ idèalachadh
ideological
ideòlach
ideologist
ideòlaiche
ideology
ideòlas
illusion
mealladh-sùla
illusory
sùil-mhealltach, mealltach
illustration (general)
sgead-dhealbhachd
illustration (specific)
sgead-dhealbh
illustrator
sgead-dhealbhaiche
immanent
imeanach
immanence
imeanachd
- immanence standpoint
seasamh imeanachd
immanentism
imeanachas
immanentist (n)
imeanaiche
immanentistic
imeanachail
implication
impleachd (RW)
implicit
implichte (RW)
implied
implichte (RW)
impossibility of the contrary
do-dhèantachd na contrarrachd
incarnation
in-cholainneadh
individual (n)
indibhideal
individual (adj)
fa leth, air leth
individualism
indibhidealas
individualisation
indibhideachadh, indibhidiú
individualistic
indibhidealach
individuality
indibhidealachd
individuality structure (WdW)
structar indibhidealachd
individuation
indibhideachadh, indibhidiú
individualise
indibhidich
inheritable trait
feart oighreach
insight
in-lèirsinn
instinct
instinn
instinctive
instinneach
Intelligent Design
Tùrachd Connail
Intelligent Designist/s
neach/luchd Tùrachd Chonnail
inter-modal (WdW)
eadar-modalach
intra-modal (WdW)
staigh-mhodalach
intractable
neo-fhuasglach (TY)
intuition
iom-fhios
intuitive
iom-fhiosach
irrationalism
neo-reusanachas, creud an neo-reusain, reusan-sheachnadh, mi-ràiseantachas
irrationalist (n)
neo-reusanaiche, reusan-sheachnair, mi-ràiseantach
irrationalist/ic
neo-reusanachail, reusan-sheachnaireil, mi-ràiseantachail
irreducible (WdW)
do-lùghdachail
irreducibility (WdW)
do-lùghdachalachd
issue (eg global issue)
ceist dhomhanta

J



K


kernel (WdW)
eitean
kinesis
cinèis
kinaesthetic
cinestètigeach
koan
còan

L

law-idea (WdW)
idèa-lagha
law-sphere (WdW)
raon-lagha
lexicon
leicsigean (RW)
limiting concept
bun-bheachd cuibhreachail
logic
loidsig
logical
loidsigeach
logical positivism
posataibheas loidsigeach
logicism
loidsigeas
logicist/ic
loidsigeach/ail



M
mantle of functions (WdW)
fallaing fuincseanan
materialism
adhbharachas, stuthachas
materialist (n)
adhbharaiche, stuthaiche
materialist/ic (adj)
adhbharachail, stuthail
matter
damhnadh, adhbhar, stuth
meaning-function (WdW)
fuincsean-brìghe
metaphysical
meatafiosaigeach
metaphysics
meatafiosaig
methodological
modh-eòlasach
methodological naturalism
nàdarrachas modh-eòlasach
methodology
modh-eòlas
mindset
mèin, mèin-aigne
- secular mindset
- mèin dhi-eaglaiseil, mèin shaoghalta
modality (WdW)
mòdalachd
modernism (post-modernism)
ùrachas (iar-ùrachas)
modern/istic
ùrail, ùrachail
moment (WdW)
mòmaid
momentum
moimèantam
monism
monachas
monotheism
aon-diachas
monotheist (n & adj)
aon-diadhach
Mosaic (ie of Moses)
Maoiseach (no Mhaois)
mosaic (n) mosèig
mosaic (adj)
mosèige
movie
film, mùibhi
mutation
mùthadh

N
naive (WdW)
gnàthach
naive experience (WdW)
gnàth-fhiosrachadh, gnàth-eòlas
natural selection
roghnachadh nàdarra
naturalism
nàdarrachas
nerve impulses
spreagaidhean-nearbha
neo-Calvinism
nua-Chailbhineas
neo-Calvinist
nua-Chailbhineach
neural
nearail
neurosis
nearòis (CM)
neurotic
nearòiseach (CM)
neutral
neo-phàirteach
neutrality
neo-phàirteachd
neutralization
neo-phàirteachadh
neutralize
neo-phàirtich
neo-Kantianism
nua-Kantianas
neologism
nua-fhacal
New Age Linn Ùr
New-Ageism
Ùr-Linneachas
New-Ageist (n & adj)
Ùr-Linneach
non-contradiction
neo-chontrarrachd
non-contradictory
neo-chontrarra
non-differentiation
neo-dhiofarachadh
non-dualism neo-dhà-fhillteas
non-dualist (n)
neo-dhà-fhilltiche
non-dualist (adj) neo-dhà-fhillteach
non-speculative
neo-bheachdachail



O
object
oibseig
objectification
oibseigeachd
objectify
oibseigich
objectifying
oibseigeachadh
objectified
oibseigichte
objective (adj)
oibseigeach
objectivity
oibseigeachd
obsession
beò-ghlacadh, dubh-ghlac, dùghlac
obsessive
beò-ghlacail, dubh-ghlacail, dùghlacail
obsessive compulsive disorder
eucail èigneachail dhùghlacail
ontogeny
onto-ghineachd
ontological
ont-eòlach (RW)
ontology
ont-eòlas (RW)
organic
fàs-bheairteach
organism
fàs-bheairt
origin
tùs
original kind (Biblical)
tùs-ghnè
Orthodox
(eg Greek Orthodox Church)
Ceart-chreidmheach
(me Eaglais Cheart-chreidmheach na Grèige)

P
panentheism
panindiachas
pantheism
pandiachas
paracetamol
paraicèiteamoil (Gaeilge), parasèatamol
paradox
paradocs, dubh-cheist, dubh-fhacal
(apparent) paradox
coltas-paradocs, saobh-pharadocs
particular (n) (universals and particulars)
nì fa leth (uile-fhìrinnean agus nìthean fa leth)
pairticlear (uile-choitcheannan agus pairticlearan)
particularized
àraidhichte, pairticlearaichte
pedantic
rag-fhoghlamach
peer-review
lèirmheas-seise
pendulum
cudrom-siùdain
perspective
buaidh-astar
phenomenalism
feanòmanalas
phenomenalist
feanòmanalach
phenomenalistic
feanòmanalach
phenomenologist
feanoman-eòlaiche
phenomenology
feanoman-eòlas
phenomenon
feanòmanon (feinimean -RW)
phylogeny
fulo-ghineachd
physicist
fiosaigiche
physics
fiosaig
pietism
in-chràbhachas, saoghal-seachnachd
pietist (n)
in-chràbhaiche, saoghal-seachnair
pietist/ic (adj)
in-chràbhach/ail, saoghal-seachnail
plagiarist bradaiche-litreachais
pluralism
iomarrachas
pluralist (n)
iomarraiche
pluralist (adj)
iomarrach
polarization
pòlarachadh
polarize
pòlaraich (TY)
polarity
pòlaras (RW), co-phuing neo-rèiteach
polar opposition
contrarrachd pòlarach
polytheism
ioma-dhiadhachd
polytheist (n)
ioma-dhiadhaire
polytheist/ic
ioma-dhiadhach, ioma-dhiadhaidh
populist (n)
mòr-shluaghair
populist (adj)
mòr-shluaghach
positivism (logical postivism)
posataibheas (posataibheas loidsigeach)
posivitist (n & adj)
posataibheach
postmodern/istic
iar-mhòdranach, iar-ùr-nòsach
postmodernism
iar-mhòdranas, iar-ùr-nòsachas
postmodernist (n)
iar-mhòdranaiche, iar-ùr-nòsaiche
potential (n)
in-chomas
potential (adj)
in-chomasach
potentially (adv)
gu h-in-chomasach
precentor
neach togail fuinn
precondition
roi-chumha
premise
roi-stèidh (RW), tùs-bheachd (TY), ro-phrionnsabal
pre-modernism
roi-ùrachas
prerequisite
riatanas (TY)
presuppose
roi-bharalaich (CM), gabh ro-làimh ri
presupposed
roi-bharalaichte
presupposition
roi-bharail
presuppositional
roi-bharaileach
pretheoretical (WdW)
roi-theòiriceil
process
pròiseas (FnP)
pro-Darwinism
pro-Darwineas
pro-Darwinist
pro-Darwiniche, neach-taic Dharwinis
proposition
ciall-ràdh (RW)
propositional
ciall-ràdhach (RW)
psychiatrist
siciatraiche
psychiatry
siciatrachd
psychologist
siceòlaiche
psychology
siceòlas
psycholinguistics
sìce-chànanachas (RW)
psychosis
siocòis
psychotic
siocòiseach

Q
quality
càileachd (CM)
quotation
às-aithris (CM)

R
rapport
co-bhàidh (TY)
rational, reasonable
reusanta
rationalism
reusanachas (RW),  creud an reusain, ràiseantachas
rationalist (n)
ràiseantach (cf "nationalist"< "nàiseantach")
rationalist/ic (adj)
ràiseantachail


rationality
reusan, reusantachd, ràiseantachd
realism
fìorachas
realistic
fìorach
realistic-looking
sùil-fhìorach
reality (eg concrete reality)
fìor-bhith (m.e., fìor-bhith nitheil), fìor-bhitheachd
recalibration
ath-chalabrachd, ath-ghleusadh
re-enchantment/ dis-enchantment
ath-sheunadh/ dì-sheunadh
refraction
ath-raonadh
(language) register
ìre-chànain (RW)
reincarnation
ath-incholainneadh
relative (adj)
dàimheach (RW)
relativisation
dàimhealachadh (RW)
relativise
dàimhealaich (RW)
relativised
dàimhealaichte (RW)
relativism
dàimheachas
relativist (n)
dàimhealaiche
relativistic
dàimhealach
relativity
dàimhealachd
religion (WdW)
reilidean
religious
cràbhach, reilideach
reproduction of the fittest sìolachadh na feadhna as comasaiche
retrocipatory (WdW)
ais-bhrathail
retrocipation (WdW)
ais-bhrath
rhetorical
reatoireacach
root (WdW)
freumh
root-unity (WdW)
aonachd-freumha
Rosicrucian (n & adj)
Ròschrosach
Rosicrucianism
Ròschrosachas

S
sceptic (n)
sgeipteach
sceptical
sgeipteach
scepticism
sgeipteachas
scholastic (n)
sgoileàstaiche
scholastic (adj)
sgoileàstach
scholasticism
sgoileàstachas
secular
di-eaglaiseil, saoghaltach
secular trend
claonadh chun saoghaltachais
secularism
di-eaglaiseachas, saoghaltachas
secularist
di-eaglaisiche, saoghaltaiche
self-attesting
fèin-dhearbhach
self-contradiction
fèin-chontrarrachd
self-contradictory
fèin-chontrarra
selfhood (WdW)
fèineachd
self-reflection
fèin-mheòrachadh
simplistic
ro shìmplidh
simultaneous
co-amail (TY)
sit-up(s)
sàthadh-suas (CM)(RW)
(pluralist) society
coluadair (iomarrach)
Sovietism
Sòibheatas
Special Theory of Relativity
Teòiric Sònraichte Dàimhealachd
species
spìosas
speculation
meantraigeachd
speculative
beachdachail (TY), meantraigeach
speedometer
snàthad-luais
sphere of influence
meud-buaidh
sphere sovereignty (WdW)
uachdaranachd-raoin
stress
streas
stressed
fo streas, streasaichte, streaste
stress-free environment
àrainneachd saor bho streas
stressed-out
claoidht' fo streas, sàraichte fo streas
stressful
streasmhor
anti-stress (adj)
fri-streasach
hi-stress (job)
(obair/dreuchd/dioba) làn streas, ana-streasmhor
low-stress job
(obair/dreuchd/dioba) air bheag streas, beag-streasmhor
- de-stress
di-streas/adh
- de-stressing exercise
eacarsaich dhi-streasach
Stoic (n & adj)
Stòigeach
study (n) (academic activity)
stuidear
subconsciously
gu fo-mhothachail
subject
suibseig
subjective (adj)
suibseigeach (RW)
subjectivity
suibseigeachd (RW)
substance ("Thomistic concept of subtsance")
susbaint ("Bun-bheachd Thòmasach a thaobh susbaint")
supra-personal
os-phearsanta
supratemporal (WdW)
os-thìmeil
supratemporal heart (WdW)
cridhe os-thìmeil
supratemporal religious root (WdW)
freumh cràbhach os-thìmeil
supra-theoretical
os-theòiriceach
survival of the fittest
seasamh na feadhna as comasaiche
synchronism
suncronas
synchronistic
suncronach
synthesis
suntasas
synthesise
suntasaich
synthesised
suntasaichte
synthetic
suntasach
synthesisation
suntasachd, suntasachadh
systematic theology
eòlas-dhè rianail
 
T
Taoism
Tàochas
Taoist (n)
Tàoach, Tàoiche
Taoist (adj)
Tàoach
temporal horizon (WdW)
fàire tìmeil
terrorism
oillteachas
terrorist (n)
oilltiche
terrorist/ic (adj)
oillteach, oillteachail
theism
diadhas
theist
diadhach
theistic
diadhach, diadhachail
theocratic
dia-fhlaitheach
theocracy
dia-fhlaitheas
theological
diadhaireach, dia-eòlach
theology
diadhaireachd, dia-eòlas, eòlas-dhè
theonomist (n)
teònomaiche
theonomist (adj)
teònomach
theonomy
teònomi
theoretician
teòiricear
theorization, theorizing
teòiriceadh
theorize
teòiricich
theory
teòiric
theosoph/ theosopher/ theosophist
diasamh
theosophical
diasamhnach
theosophy
diasamhnachd
therapy
teiripe
- aromatherapeutic
teiripe-cùbhrasach
- aromatherapy
teiripe-cùbhrais
- cognitive behaviour therapy
teiripe chognaiseach giùlain
therapeutic
teiripeach, teiripiùtach
therapist
teiripiche
thesis
buntasas
thesis, antithesis, synthesis, hypothesis
buntasas, antasas, suntasas, hupòtasas
Thomism
Tòmasachas, Tòmasachd
Thomistic
Tòmasach
totality
uileachd
tragedy
cùis-mhulaid (TY), briseadh-cridhe
transcendence, transcendency tar-cheumnachadh, tar-cheumnachd
transcendent tar-cheumnach
transcendental tar-cheumnachail
transcendentalist (n) tar-cheumnaiche
transcendentalism tar-cheumnachas
trilogy
triloidsi

U
ultimacy
deireannachd, inbhe dheireannach
ultimate (n)
deireannachd, inbhe dheireannach
ultimate (adj)
deireannach
universal (n & adj)
uile-choitcheann
universal (n) uile-fhìrinn, tul-fhìrinn
universalist (n)
uile-choitcheannach

V


velocity time dilation
sìneadh-tìme luais
victim
neach-cuimse
virtual reality
mas-fhìorachd

W



X



Y
young-earth creationists
cruitheachdairean òg-thalmhainn 



Z
Zen (n & adj)
Zen
"Zen and the Art of Motorcycle Maintenance" by Robert M. Pirsig
"Zen is Alt Gleusadh Rotharan-ola" le Robert M. Pirsig
"Zen in the Art of Archery" by Eugen Herrigel
"Zen san Fhearas-Bogha" le Eugen Herrigel
zoologist
ainmh-eòlaiche
zoology
ainmh-eòlas





 Dhachaigh