Langs de
Stelling van Amsterdam (Bikes and Fortifications), van
Fort ...
1 Abcoude naar Nigtevecht en aan de Winkel via ..
Algemeen (2 augustus 2007)
Samen gaan we langs de oude forten van de voormalige vesting Amsterdam. Wij wonen in Limburg en komen met de auto meestal over een overvolle A2 richting Stelling van Amsterdam en parkeren de auto ergens in de buurt van het deel, dat die dag aan de beurt is.
Deze keer was het wat rustiger op de weg (vakantietijd)
In Abcoude waren we al eens geweest en toen parkeerden we de auto naast het station.
Weer volgden we het bord Station, doch de gewezen weg leidde naar een gloednieuw station. Net aan de andere kant van de Gein, waar de treinen nu onderdoor suizen. Oude spoor … weg, alleen een bruggetje over de Gein bleef.
Het Fort bij Abcoude is makkelijk te vinden. Wel met enige moeite konden we net twee pratende mannen ontwijken, die met hun fietsen de oprit als het ware blokkeerden. Juist bij langs laveren hoorde ik de postbode (één van de twee) zeggen : “Kijk, die heren rijden gewoon door.” Waarop de ander zijn fiets pakte en ons volgde. Net over de brug bleven we staan en wachtte op hem, met rugzak en aan zijn fiets gebonden attributen.
We praatten wat en zo bleek, dat hij ter plaatse onderzoek wilde doen naar de fauna rond het Fort. Hij zocht een plaatsje om zijn fiets neer te zetten, maar werd afgeleid door een langs vliegende libel, die hij meteen herkende als een Blauwe Glazenmaker. Wij zochten een persoon om ons te melden, vonden iemand van Herstelling en na een kort gesprek liepen we rond het Fort. Hier en daar waren wat personen aan het werk en plots werden we staande gehouden door een mevrouw, ook van Herstelling. Ook zij begeleide de werkers en had ons opgemerkt door onze afwijkende kleding. Zeer attent van haar. Verder zagen we niemand en terug bij de ingang was de fiets van de faunaman verdwenen. Een semi-MTB, waarop een vangnet was gebonden om beestjes uit het water te vissen. Wellicht zocht hij larven van de Blauwe Glazenmaker.
Tussen Geindijk en Nigtevecht de Liniewal volgend belandden we bij de nevenbatterij en zagen, dat de boer het hek onlangs vernieuwd had. Wel een zuinige boer, gezien het herkomst van de planken.
Bij de fortwachterswoning van het Fort bij Nigtevecht ontmoetten we een collega vutter. Dacht ik. Hij was naast de woning bezig met wat zand en maakte een terras voor zijn dochter. Zij woonde nu in de woning, om zo te voorkomen, dat de woning gekraakt zou worden. Een goede zaak. Zo wordt de woning voor verval behoed en kwamen wij niet (als zo vaak) voor een gesloten deur. Of zij ook iets aan de Genieloods gaat doen weet ik niet. Zeker de ramen verdienen aandacht. Het Fort was er beter aan toe. Wel vroegen wij ons af, of de leuningen rond de geschutskoepels authentiek zijn.
Het Fort bij Hinderham was moeilijk te vinden. Het ligt op een eilandje, dat we van meerdere kanten benaderde, doch niet konden bereiken. Een mevrouw, die ons passeerde, wees ons op twee bankjes, na het lusje in de dijk en langs het water. Gezeten op de bankjes zou het Fort te zien zijn.
Neen, dus. Dan maar weer terug gefietst, ter hoogte van het eilandje gestopt en tussen de woonboten gespeurd naar een glimp van het Fort. Daarbij stuitte we op een mevrouw, die waarschijnlijk de boot bewoonde en argwanend nader kwam. Wat wij wel zochten ? Het Fort, mevrouw. Ja, dat lag recht tegenover haar boot. Verscholen tussen het groen en alleen per boot bereikbaar. “Heeft u een boot ?’’, was meteen onze vraag. Zeker had zij een bootje en het bootje ook al eens eerder uitgeleend aan een Fort(be)zoeker. Een unieke kans, dachten wij. Helaas was de boot nu lek !
Het Fort aan de Winkel is nooit gebouwd. Waar ooit een Fort bedacht was, is nu een camping. Ook hier raakten we niet onopgemerkt binnen. Achter bij de genieloods zag ik een persoon, doch we waren de fortwachterswoning net voorbij of we werden al teruggeroepen door de vrouw van de beheerder. Desgevraagd leidde haar man, de beheerder, ons over de camping en door de genieloods, die hij uitdrukkelijk artillerieloods noemde. Beneden ingericht als een soort café. Weer de mooie ramen, ook in slechte staat. Op zolder ging het beter, want alle balken van het dak werden vervangen. Helaas verdwenen wel de originele zinken dakramen. “ Te duur”, zei de beheerder en dat deed ons pijn. Ex-medewerkers van een zinkfabriek als wij zijn.
Samen gaan we langs de oude forten van de voormalige vesting Amsterdam. Wij wonen in Limburg en komen met de auto meestal over een overvolle A2 richting Stelling van Amsterdam en parkeren de auto ergens in de buurt van het deel, dat die dag aan de beurt is.
Deze keer was het wat rustiger op de weg (vakantietijd)
In Abcoude waren we al eens geweest en toen parkeerden we de auto naast het station.
Weer volgden we het bord Station, doch de gewezen weg leidde naar een gloednieuw station. Net aan de andere kant van de Gein, waar de treinen nu onderdoor suizen. Oude spoor … weg, alleen een bruggetje over de Gein bleef.
Het Fort bij Abcoude is makkelijk te vinden. Wel met enige moeite konden we net twee pratende mannen ontwijken, die met hun fietsen de oprit als het ware blokkeerden. Juist bij langs laveren hoorde ik de postbode (één van de twee) zeggen : “Kijk, die heren rijden gewoon door.” Waarop de ander zijn fiets pakte en ons volgde. Net over de brug bleven we staan en wachtte op hem, met rugzak en aan zijn fiets gebonden attributen.
We praatten wat en zo bleek, dat hij ter plaatse onderzoek wilde doen naar de fauna rond het Fort. Hij zocht een plaatsje om zijn fiets neer te zetten, maar werd afgeleid door een langs vliegende libel, die hij meteen herkende als een Blauwe Glazenmaker. Wij zochten een persoon om ons te melden, vonden iemand van Herstelling en na een kort gesprek liepen we rond het Fort. Hier en daar waren wat personen aan het werk en plots werden we staande gehouden door een mevrouw, ook van Herstelling. Ook zij begeleide de werkers en had ons opgemerkt door onze afwijkende kleding. Zeer attent van haar. Verder zagen we niemand en terug bij de ingang was de fiets van de faunaman verdwenen. Een semi-MTB, waarop een vangnet was gebonden om beestjes uit het water te vissen. Wellicht zocht hij larven van de Blauwe Glazenmaker.
Tussen Geindijk en Nigtevecht de Liniewal volgend belandden we bij de nevenbatterij en zagen, dat de boer het hek onlangs vernieuwd had. Wel een zuinige boer, gezien het herkomst van de planken.
Bij de fortwachterswoning van het Fort bij Nigtevecht ontmoetten we een collega vutter. Dacht ik. Hij was naast de woning bezig met wat zand en maakte een terras voor zijn dochter. Zij woonde nu in de woning, om zo te voorkomen, dat de woning gekraakt zou worden. Een goede zaak. Zo wordt de woning voor verval behoed en kwamen wij niet (als zo vaak) voor een gesloten deur. Of zij ook iets aan de Genieloods gaat doen weet ik niet. Zeker de ramen verdienen aandacht. Het Fort was er beter aan toe. Wel vroegen wij ons af, of de leuningen rond de geschutskoepels authentiek zijn.
Het Fort bij Hinderham was moeilijk te vinden. Het ligt op een eilandje, dat we van meerdere kanten benaderde, doch niet konden bereiken. Een mevrouw, die ons passeerde, wees ons op twee bankjes, na het lusje in de dijk en langs het water. Gezeten op de bankjes zou het Fort te zien zijn.
Neen, dus. Dan maar weer terug gefietst, ter hoogte van het eilandje gestopt en tussen de woonboten gespeurd naar een glimp van het Fort. Daarbij stuitte we op een mevrouw, die waarschijnlijk de boot bewoonde en argwanend nader kwam. Wat wij wel zochten ? Het Fort, mevrouw. Ja, dat lag recht tegenover haar boot. Verscholen tussen het groen en alleen per boot bereikbaar. “Heeft u een boot ?’’, was meteen onze vraag. Zeker had zij een bootje en het bootje ook al eens eerder uitgeleend aan een Fort(be)zoeker. Een unieke kans, dachten wij. Helaas was de boot nu lek !
Het Fort aan de Winkel is nooit gebouwd. Waar ooit een Fort bedacht was, is nu een camping. Ook hier raakten we niet onopgemerkt binnen. Achter bij de genieloods zag ik een persoon, doch we waren de fortwachterswoning net voorbij of we werden al teruggeroepen door de vrouw van de beheerder. Desgevraagd leidde haar man, de beheerder, ons over de camping en door de genieloods, die hij uitdrukkelijk artillerieloods noemde. Beneden ingericht als een soort café. Weer de mooie ramen, ook in slechte staat. Op zolder ging het beter, want alle balken van het dak werden vervangen. Helaas verdwenen wel de originele zinken dakramen. “ Te duur”, zei de beheerder en dat deed ons pijn. Ex-medewerkers van een zinkfabriek als wij zijn.
2.1 Hoofddorp naar Kudelstaart
Algemeen 19 juli 2006
Samen gaan we langs de oude forten van de voormalige vesting Amsterdam. Kees heeft een Giant met een wonderlijk stuur en moet meer gewicht verplaatsen dan ik op mijn Roadmaster van Herwerden.
Deze dag
Soms is dat even zoeken, zoals bijvoorbeeld bij Hoofddorp. Een afdruk van een kaartje uit het boekje “Fortenroutes langs de vuurlijn” komt goed van pas en zodoende staan we opeens op een parkeerplaats, net buiten de enorme glazen kantoren nieuwbouw van Hoofddorp. Niet gratis, maar wel vlakbij de Geniedijk.
Langs de dijk, die de gehele Haarlemmermeer doorkruist en hier en daar plaats heeft gemaakt voor wegen, loopt een fietspad. Waar de dijk weg is, bijvoorbeeld ter hoogte van de 2x5-baanse A4, blijft de mogelijkheid om door te fietsen bestaan. Over verschillende bruggen bereiken we de overkant en ervaren opnieuw het grote verschil tussen het gestresste gejakker op de snelweg en het rustige fietspad. Nou ja rustig. Om de minuut scheert er een vliegtuig over ons hoofd en moet ik denken aan het bord , dat eind jaren 50 langs de weg stond nabij Schiphol : Kijk op de weg, niet in de lucht. Dan keek ik juist in de lucht, maar zelden iets gezien.
Bij de forten is altijd iets te zien. Soms zien we het al van verre liggen. Een kleine verhoging in het landschap en meestal veel bomen. Dan weer staan we voor een gesloten hek. Jammer ! Een bordje : Verboden voor Onbevoegden wil Kees wel negeren, doch ik tracht dan toestemming te verwerven om verder te gaan. Vinden we een persoon, dan zijn de reacties heel verschillend.
Samen gaan we langs de oude forten van de voormalige vesting Amsterdam. Kees heeft een Giant met een wonderlijk stuur en moet meer gewicht verplaatsen dan ik op mijn Roadmaster van Herwerden.
Deze dag
Soms is dat even zoeken, zoals bijvoorbeeld bij Hoofddorp. Een afdruk van een kaartje uit het boekje “Fortenroutes langs de vuurlijn” komt goed van pas en zodoende staan we opeens op een parkeerplaats, net buiten de enorme glazen kantoren nieuwbouw van Hoofddorp. Niet gratis, maar wel vlakbij de Geniedijk.
Langs de dijk, die de gehele Haarlemmermeer doorkruist en hier en daar plaats heeft gemaakt voor wegen, loopt een fietspad. Waar de dijk weg is, bijvoorbeeld ter hoogte van de 2x5-baanse A4, blijft de mogelijkheid om door te fietsen bestaan. Over verschillende bruggen bereiken we de overkant en ervaren opnieuw het grote verschil tussen het gestresste gejakker op de snelweg en het rustige fietspad. Nou ja rustig. Om de minuut scheert er een vliegtuig over ons hoofd en moet ik denken aan het bord , dat eind jaren 50 langs de weg stond nabij Schiphol : Kijk op de weg, niet in de lucht. Dan keek ik juist in de lucht, maar zelden iets gezien.
Bij de forten is altijd iets te zien. Soms zien we het al van verre liggen. Een kleine verhoging in het landschap en meestal veel bomen. Dan weer staan we voor een gesloten hek. Jammer ! Een bordje : Verboden voor Onbevoegden wil Kees wel negeren, doch ik tracht dan toestemming te verwerven om verder te gaan. Vinden we een persoon, dan zijn de reacties heel verschillend.
2.2 Kudelstaart naar Penningsveer
19
juli 2006
Fort Kudelstaart
In goede staat en nu een soort scheepswerf. Daar werden we na ons keurig gemeld te hebben bars weggestuurd. Een man met een baard en, naar wij vermoeden, een verleden bij de krijgsmacht vindt ons duidelijk onbevoegd om dit militaire terrein te betreden. Wegwezen.
Leuker is fort Drecht zonder gesloten hek, in keurige staat en omringd door schilders. Mannen en hoofdzakelijk vrouwen zijn op het voorplein in de weer met waterverf. Een deel van het fort is cursusruimte en daar zie ik nog een lange, wellicht oorspronkelijke kastenwand.
Fort Penningsveer spant de kroon. Het hek is open en door een open deur zien we een mevrouw in het fort. Ze eet rauwkost uit een kommetje en verwelkomt ons, tussen de happen door, hartelijk. Of we een kijkje willen nemen in het fort ? Dat kan nog wel even voor de vergadering en zodoende lopen wij achter haar aan door de verschillende ruimten van het fort, terwijl zij het één en ander vertelt. Daar waren de britsen opgehangen en achter dat deurtje zijn de afwateringspijpen. De pijpen zijn onlangs vervangen door grotere, want nu er geen dikke laag aarde meer op het dak ligt, is het aanbod van water tijdens een regenbui veel groter geworden en ontstond lekkage. Daar hebben de vrijwilligers, die doen al het werk, iets aan gedaan.
Terug in het kantoor zien we, dat de eerste vrijwilliger reeds is aangekomen. Hij haalt Tom Poezen van de HEMA uit een doos en ondertussen komt de tweede binnen. Een pezig mannetje, die zich na een poosje als ex-wielrenner ontpopt. Hij begint meteen over onze fietsen. Hij kent van Herwerden en reed vroeger met Joop Zoetemelk bij Herman Krott voor Amstel Bier. We spreken over RIH en onderwijl komen steeds meer vrijwilligers binnen druppelen. Tijd voor de vergadering, vindt de mevrouw. Okay, wij vertrekken. Bij het hek kijk ik even om en zie de mevrouw nog steeds rauwkost eten uit het kommetje.
Fort Kudelstaart
In goede staat en nu een soort scheepswerf. Daar werden we na ons keurig gemeld te hebben bars weggestuurd. Een man met een baard en, naar wij vermoeden, een verleden bij de krijgsmacht vindt ons duidelijk onbevoegd om dit militaire terrein te betreden. Wegwezen.
Leuker is fort Drecht zonder gesloten hek, in keurige staat en omringd door schilders. Mannen en hoofdzakelijk vrouwen zijn op het voorplein in de weer met waterverf. Een deel van het fort is cursusruimte en daar zie ik nog een lange, wellicht oorspronkelijke kastenwand.
Fort Penningsveer spant de kroon. Het hek is open en door een open deur zien we een mevrouw in het fort. Ze eet rauwkost uit een kommetje en verwelkomt ons, tussen de happen door, hartelijk. Of we een kijkje willen nemen in het fort ? Dat kan nog wel even voor de vergadering en zodoende lopen wij achter haar aan door de verschillende ruimten van het fort, terwijl zij het één en ander vertelt. Daar waren de britsen opgehangen en achter dat deurtje zijn de afwateringspijpen. De pijpen zijn onlangs vervangen door grotere, want nu er geen dikke laag aarde meer op het dak ligt, is het aanbod van water tijdens een regenbui veel groter geworden en ontstond lekkage. Daar hebben de vrijwilligers, die doen al het werk, iets aan gedaan.
Terug in het kantoor zien we, dat de eerste vrijwilliger reeds is aangekomen. Hij haalt Tom Poezen van de HEMA uit een doos en ondertussen komt de tweede binnen. Een pezig mannetje, die zich na een poosje als ex-wielrenner ontpopt. Hij begint meteen over onze fietsen. Hij kent van Herwerden en reed vroeger met Joop Zoetemelk bij Herman Krott voor Amstel Bier. We spreken over RIH en onderwijl komen steeds meer vrijwilligers binnen druppelen. Tijd voor de vergadering, vindt de mevrouw. Okay, wij vertrekken. Bij het hek kijk ik even om en zie de mevrouw nog steeds rauwkost eten uit het kommetje.
3.1 Velsen naar Veldhuis
Deze
dag (10 oktober 2006)
Vandaag weinig gezocht naar het begin van onze route. Weer over een overvolle A2 naar het Noordwesten, met juist de goede afslag bij Halfweg en rap waren we op de parkeerplaats bij de pont van Buitenhuizen. Hoewel het stuurhuis er modern uitziet is de pont al oud. Nog een geklonken schip van omstreeks 1930. De klinknaden kun je zelf zien, doch een naamschild niet en desgevraagd hoorden we het bouwjaar van de opmerkelijk jonge schipper. Wel was er een Reglement van Politie opgehangen. Nette houten kastje. Goed in de vernis en achter glas het Reglement voor Rijksveren over het Noordzeekanaal, laatst gewijzigd in 1967, doch stammend van 18 oktober 1949 en daarbij vermeld : Gelet op de wet van 1891. Nou, toen waren ze ook druk met de forten.
Een bezoek aan ons eerste fort bij Velsen werd onmogelijk gemaakt door hekken De één vlak langs de weg en de ander iets verderop. Jammer, maar daar kwam juist een voorbeeld van een oneigenlijk gebruikte Susuki 4WD. Brandschone wielen met wegprofiel en een dame achter het stuur, die echter strak langs ons heen keek. Naar het hek, denk ik. Het schoof plotseling als vanzelf opzij. Een knopje in de 4WD! Bezoekers niet gewenst !
Na een ritje lang de Linie-dijk was de ontvangst bij Fort Sint Aagtendijk heel wat beter. Door een open deur zagen we een viertal mannen aan een tafel. Eén van hen, een werkmeester van de Stichting Herstelling, heette ons welkom en weldra zaten we ook aan de tafel, met een kopje thee en onze eigen boterhammen. Tussen de happen door vertelde hij over het werk van de Stichting, de arbeid van de drie jonge mannen (schilderwerk) en wat bijzonderheden van het fort. Voor we verder gingen maakten we ook nog een rondgang door het Fort en zodoende kwamen we op plaatsen, die we nog niet gezien hadden.
Ook het hek van Fort Veldhuis was niet gesloten. Opvallend zijn daar allerlei propellers van vliegtuigen. Ook hier iemand van de stichting Herstelling, die ons niet meteen sommeerde het terrein te verlaten.
Vandaag weinig gezocht naar het begin van onze route. Weer over een overvolle A2 naar het Noordwesten, met juist de goede afslag bij Halfweg en rap waren we op de parkeerplaats bij de pont van Buitenhuizen. Hoewel het stuurhuis er modern uitziet is de pont al oud. Nog een geklonken schip van omstreeks 1930. De klinknaden kun je zelf zien, doch een naamschild niet en desgevraagd hoorden we het bouwjaar van de opmerkelijk jonge schipper. Wel was er een Reglement van Politie opgehangen. Nette houten kastje. Goed in de vernis en achter glas het Reglement voor Rijksveren over het Noordzeekanaal, laatst gewijzigd in 1967, doch stammend van 18 oktober 1949 en daarbij vermeld : Gelet op de wet van 1891. Nou, toen waren ze ook druk met de forten.
Een bezoek aan ons eerste fort bij Velsen werd onmogelijk gemaakt door hekken De één vlak langs de weg en de ander iets verderop. Jammer, maar daar kwam juist een voorbeeld van een oneigenlijk gebruikte Susuki 4WD. Brandschone wielen met wegprofiel en een dame achter het stuur, die echter strak langs ons heen keek. Naar het hek, denk ik. Het schoof plotseling als vanzelf opzij. Een knopje in de 4WD! Bezoekers niet gewenst !
Na een ritje lang de Linie-dijk was de ontvangst bij Fort Sint Aagtendijk heel wat beter. Door een open deur zagen we een viertal mannen aan een tafel. Eén van hen, een werkmeester van de Stichting Herstelling, heette ons welkom en weldra zaten we ook aan de tafel, met een kopje thee en onze eigen boterhammen. Tussen de happen door vertelde hij over het werk van de Stichting, de arbeid van de drie jonge mannen (schilderwerk) en wat bijzonderheden van het fort. Voor we verder gingen maakten we ook nog een rondgang door het Fort en zodoende kwamen we op plaatsen, die we nog niet gezien hadden.
Ook het hek van Fort Veldhuis was niet gesloten. Opvallend zijn daar allerlei propellers van vliegtuigen. Ook hier iemand van de stichting Herstelling, die ons niet meteen sommeerde het terrein te verlaten.
3.2 De Ham naar Spaarndam
10
oktober 2006
Het hek voor Fort De Ham was ook dicht, maar wel zag ik dat het voorterrein verboden is voor auto’s. En al een tijdje, want het bord lijkt mij zeker van voor de oorlog te stammen. Jammer voor de members van de Royal Air Force. Zij mogen het terrein betreden, but not by car.
Markenbinnen is nog volop in bedrijf. Wij arriveerden daar omstreeks een uur of vier in de middag en werden op de toegangsweg bijna ondersteboven gereden door, wat later bleek, naar huis terugkerende cursisten. Geen soldaten en munitie meer. Het fort wordt nu bevolkt door bedrijfshulpverleners, veilige aannemers en brandweerlieden in opleiding. Hier werden we niet, zoals bij andere door derden gebruikte forten, zonder meer weg gestuurd. Een vriendelijke BHV-instructeur nodigde ons binnen en ging vergeefs op zoek naar folders, zodat wij het keurig opgeknapte interieur konden aanschouwen.
Langs de Zaan reden we terug naar de pont. In tegenstelling tot de weggetjes tussen de forten, druk, druk, veel te druk. Nog even de Schans bezocht en bij de Mosterdmolen een potje Grof Gemalen gekocht.
Spaarndam fort Zuid bereikten we juist voor sluitingstijd. Op het voorterrein troffen we drie dames, die juist de meest rechtse deur sloten van, wat later bleek, een Kinderopvang. Te gek! De kinderen spelen nu op de plek, waar vroeger kanonnen stonden. Kanonnen ter verdediging van de toegangsbrug, waar nu liefhebbende ouders op hun kinderen wachten.
Spaarndam fort Noord is bezit genomen door een familie geiten. Zodra je te dicht bij komt verheffen zij hun kop waarschuwend boven de rand.
Ook zag ik in Spaarndam een sluis en in gedachte hoorde ik Boudewijn de Groot :
Het Spaarne stroom, het Spaarne stroomt, het Spaarne stoomt voorbij
Maar niet voorbij de sluizen
Het eindigt naamloos in een zijkanaal
Wellicht fietsten wij langs het zijkanaal terug naar de parkeerplaats bij de pont van Buitenhuis.
Het hek voor Fort De Ham was ook dicht, maar wel zag ik dat het voorterrein verboden is voor auto’s. En al een tijdje, want het bord lijkt mij zeker van voor de oorlog te stammen. Jammer voor de members van de Royal Air Force. Zij mogen het terrein betreden, but not by car.
Markenbinnen is nog volop in bedrijf. Wij arriveerden daar omstreeks een uur of vier in de middag en werden op de toegangsweg bijna ondersteboven gereden door, wat later bleek, naar huis terugkerende cursisten. Geen soldaten en munitie meer. Het fort wordt nu bevolkt door bedrijfshulpverleners, veilige aannemers en brandweerlieden in opleiding. Hier werden we niet, zoals bij andere door derden gebruikte forten, zonder meer weg gestuurd. Een vriendelijke BHV-instructeur nodigde ons binnen en ging vergeefs op zoek naar folders, zodat wij het keurig opgeknapte interieur konden aanschouwen.
Langs de Zaan reden we terug naar de pont. In tegenstelling tot de weggetjes tussen de forten, druk, druk, veel te druk. Nog even de Schans bezocht en bij de Mosterdmolen een potje Grof Gemalen gekocht.
Spaarndam fort Zuid bereikten we juist voor sluitingstijd. Op het voorterrein troffen we drie dames, die juist de meest rechtse deur sloten van, wat later bleek, een Kinderopvang. Te gek! De kinderen spelen nu op de plek, waar vroeger kanonnen stonden. Kanonnen ter verdediging van de toegangsbrug, waar nu liefhebbende ouders op hun kinderen wachten.
Spaarndam fort Noord is bezit genomen door een familie geiten. Zodra je te dicht bij komt verheffen zij hun kop waarschuwend boven de rand.
Ook zag ik in Spaarndam een sluis en in gedachte hoorde ik Boudewijn de Groot :
Het Spaarne stroom, het Spaarne stroomt, het Spaarne stoomt voorbij
Maar niet voorbij de sluizen
Het eindigt naamloos in een zijkanaal
Wellicht fietsten wij langs het zijkanaal terug naar de parkeerplaats bij de pont van Buitenhuis.
4.1 bij Spijkerboor naar Middenweg
6
juni 2007
Aangezien we destijds naar Limburg zijn geëmigreerd en niet meer zijn verhuisd rijden we weer langs de overvolle A2. Waar gaan al de mensen toch heen ? In ieder geval niet naar de stelling van Amsterdam, want rond de forten is het immer rustig. Niet voor de Coentunnel, want zonder (ook achteraf gezien) aanwijsbare reden stonden we een kwartier stil in de file. En dan hup, weer rijden. We hadden wel geen haast, maar zo dicht bij onze Forten van deze dag werden we toch ongeduldig.
Met de fiets vertrokken uit Middenbeemster. Eerst een kopje koffie bij de dochter van de zus van Kees. Haar man laat pakketjes bezorgen door het hele land en verder had hij kasten vol BMW modellen. Schaal 1:18 en dan heb je heel wat ruimte nodig. Het eerste fort van deze dag was fort bij Spijkerboor. Meteen bijzonder, want het fort heeft twee verdiepingen en het was deze dag : opengesteld. Helaas werd de ingang versperd door een aantal dames. Met zachte aandrang geraakte we wel binnen, doch de meneer en mevrouw van de kaartjes konden we niet verstaan, zo luid snaterden de vrouwen, die ook binnen waren gekomen. Vlug voor de vrouwen het fort in. Op deze dag geen rondleiding, dus op eigen gelegenheid volgden we de aanbevolen looproute. Ergens in één van de eerste schaars verlichte ruimtes werden we aangesproken door Foppe de Haan. Tenminste dat leek zo. Later en buiten bij daglicht bleek het niet zo te zijn. Dus in gedachte noemde ik hem Foppe en hij vertelde ons bijzonderheden en toverde een zaklampje tevoorschijn om één en ander bij te lichten op een maquette. Zo zagen wij later de fraaie sanitaire voorzieningen en de scheuren in de muur, die zijn ontstaan bij het opblazen van het geschut. Het vooruitgeschoven kanon bleef dicht. Alleen te bezichtigen tijdens rondleidingen en vandaag was het fort slechts opengesteld. Maar toch ? De kwetterende vrouwen werden wel rondgeleid, maar ook met hen ging de gids het kanon voorbij. Later zat hij zichtbaar vermoeid op een stoel, doch op de vraag : “Vermoeiend groepje ?’’ was het antwoord : “Helemaal niet.”
Het fort Jisperweg was gesloten. Ook het hek, al duidde platgetrapt gras wel op ongenode bezoekers. Bij Fort Middenweg stond het hek open en ook het vijfde stel ijzeren deuren links. Nieuwsgierig kwamen we nabij, keken naar binnen en zagen wijn. Vele flessen en een mevrouw, die wachtte op klanten. Moeilijk, leek mij. Er stond niet eens een bord langs de weg. Zoek je geen fort, maar heb je trek in wijn, dan fiets je de winkel zo voorbij.
Aangezien we destijds naar Limburg zijn geëmigreerd en niet meer zijn verhuisd rijden we weer langs de overvolle A2. Waar gaan al de mensen toch heen ? In ieder geval niet naar de stelling van Amsterdam, want rond de forten is het immer rustig. Niet voor de Coentunnel, want zonder (ook achteraf gezien) aanwijsbare reden stonden we een kwartier stil in de file. En dan hup, weer rijden. We hadden wel geen haast, maar zo dicht bij onze Forten van deze dag werden we toch ongeduldig.
Met de fiets vertrokken uit Middenbeemster. Eerst een kopje koffie bij de dochter van de zus van Kees. Haar man laat pakketjes bezorgen door het hele land en verder had hij kasten vol BMW modellen. Schaal 1:18 en dan heb je heel wat ruimte nodig. Het eerste fort van deze dag was fort bij Spijkerboor. Meteen bijzonder, want het fort heeft twee verdiepingen en het was deze dag : opengesteld. Helaas werd de ingang versperd door een aantal dames. Met zachte aandrang geraakte we wel binnen, doch de meneer en mevrouw van de kaartjes konden we niet verstaan, zo luid snaterden de vrouwen, die ook binnen waren gekomen. Vlug voor de vrouwen het fort in. Op deze dag geen rondleiding, dus op eigen gelegenheid volgden we de aanbevolen looproute. Ergens in één van de eerste schaars verlichte ruimtes werden we aangesproken door Foppe de Haan. Tenminste dat leek zo. Later en buiten bij daglicht bleek het niet zo te zijn. Dus in gedachte noemde ik hem Foppe en hij vertelde ons bijzonderheden en toverde een zaklampje tevoorschijn om één en ander bij te lichten op een maquette. Zo zagen wij later de fraaie sanitaire voorzieningen en de scheuren in de muur, die zijn ontstaan bij het opblazen van het geschut. Het vooruitgeschoven kanon bleef dicht. Alleen te bezichtigen tijdens rondleidingen en vandaag was het fort slechts opengesteld. Maar toch ? De kwetterende vrouwen werden wel rondgeleid, maar ook met hen ging de gids het kanon voorbij. Later zat hij zichtbaar vermoeid op een stoel, doch op de vraag : “Vermoeiend groepje ?’’ was het antwoord : “Helemaal niet.”
Het fort Jisperweg was gesloten. Ook het hek, al duidde platgetrapt gras wel op ongenode bezoekers. Bij Fort Middenweg stond het hek open en ook het vijfde stel ijzeren deuren links. Nieuwsgierig kwamen we nabij, keken naar binnen en zagen wijn. Vele flessen en een mevrouw, die wachtte op klanten. Moeilijk, leek mij. Er stond niet eens een bord langs de weg. Zoek je geen fort, maar heb je trek in wijn, dan fiets je de winkel zo voorbij.
4.2 Nekkerweg naar Edam
6
juni 2007
Het hek voor Fort Nekkerweg was open, doch verder was alles gesloten en bovendien was er geen mens te bekennen. Kees liep wat rond, terwijl ik vlak achter het hek op de straat ging zitten. Toen zag ik de man. Rechts door het weiland kwam hij nader. Soms bleef hij even staan en bracht iets met beide handen naar zijn ogen. Een verrekijker ? Werden we zo meteen weg gestuurd ? Neen, dus. Hij bleef rustig Kees observeren, die inmiddels op het fort was geklommen en deed verder niks. Toch wel wat geschrokken vertrokken wij, maar onze weg leidde langs de man. Gelukkig stond hij aan de andere kant van de sloot, maar hij groette beleefd. Hij maakte foto’s van mensen, die belangstelling hebben voor de Beemster. Mensen, zoals wij. Voor een folder van een rondvaartboot. Maar wel een speciale, die onder de lage bruggen door kan varen, maar na de bruggen de passagiersruimte hydraulisch omhoog heft, waardoor een ruime blik over de Beemster geboden wordt. Link: www.esdrelon.nl
Fort Purmerend is in gebruik genomen door wijnhandel J.Bart. Op het toegangshek staat de tekst : Een maaltijd zonder wijn is een dag zonder zon
Het lijkt mij sterk, want ik lust geen wijn en zie vaak de zon. Verder is de voorkant nogal veranderd, want van verre zagen we daar de vrachtwagens reeds staan.
Fort Kwadijk is nooit gebouwd. Wel staat er een genieloods, waarin een dumpwinkel is gevestigd. ’’Reeds lang,’’ zei de winkelier. Verder toonde hij ons een vele jaren terug getekende plattegrond van de plek waar we nu stonden en wees ons op een dijkje. Destijds bedoeld voor een spoor naar fort Edam. Het dijkje was ons wel opgevallen, doch nu wisten we ook waar het voor had moeten dienen. Leuk is dat, want geen enkel stukje Nederland is niet door mensenhanden veranderd.
Fort Edam was gesloten. Niet zo erg, want we waren moe van alle indrukken en bovendien hadden we trek. Ergens in een smal bijna Middeleeuws straatje aten we een Turkse pizza en daarna togen we opgewekt terug naar Middenbeemster.
Het hek voor Fort Nekkerweg was open, doch verder was alles gesloten en bovendien was er geen mens te bekennen. Kees liep wat rond, terwijl ik vlak achter het hek op de straat ging zitten. Toen zag ik de man. Rechts door het weiland kwam hij nader. Soms bleef hij even staan en bracht iets met beide handen naar zijn ogen. Een verrekijker ? Werden we zo meteen weg gestuurd ? Neen, dus. Hij bleef rustig Kees observeren, die inmiddels op het fort was geklommen en deed verder niks. Toch wel wat geschrokken vertrokken wij, maar onze weg leidde langs de man. Gelukkig stond hij aan de andere kant van de sloot, maar hij groette beleefd. Hij maakte foto’s van mensen, die belangstelling hebben voor de Beemster. Mensen, zoals wij. Voor een folder van een rondvaartboot. Maar wel een speciale, die onder de lage bruggen door kan varen, maar na de bruggen de passagiersruimte hydraulisch omhoog heft, waardoor een ruime blik over de Beemster geboden wordt. Link: www.esdrelon.nl
Fort Purmerend is in gebruik genomen door wijnhandel J.Bart. Op het toegangshek staat de tekst : Een maaltijd zonder wijn is een dag zonder zon
Het lijkt mij sterk, want ik lust geen wijn en zie vaak de zon. Verder is de voorkant nogal veranderd, want van verre zagen we daar de vrachtwagens reeds staan.
Fort Kwadijk is nooit gebouwd. Wel staat er een genieloods, waarin een dumpwinkel is gevestigd. ’’Reeds lang,’’ zei de winkelier. Verder toonde hij ons een vele jaren terug getekende plattegrond van de plek waar we nu stonden en wees ons op een dijkje. Destijds bedoeld voor een spoor naar fort Edam. Het dijkje was ons wel opgevallen, doch nu wisten we ook waar het voor had moeten dienen. Leuk is dat, want geen enkel stukje Nederland is niet door mensenhanden veranderd.
Fort Edam was gesloten. Niet zo erg, want we waren moe van alle indrukken en bovendien hadden we trek. Ergens in een smal bijna Middeleeuws straatje aten we een Turkse pizza en daarna togen we opgewekt terug naar Middenbeemster.
5 Pampus via West Batterij in Muiden en daarna Durgerdam
2
augustus 2007
De A2 langs Eindhoven gaat weer eens op de schop en komend uit Limburg zagen we al van verre stilstaande trucks op de A67, dus dan maar door de stad. Daarna zonder verder oponthoud tot in het centrum van Muiden geraakt. Uiteindelijk op een parkeerplaats vlak bij het Muiderslot. Chipknip in de P-automaat, fietsen van de drager en op zoek naar het Pampusveer. Nabij de ingang van het Slot stond een rood gekleurd houten bordje “Pampusveer”, dat terug wees naar de sluis, doch daar aangekomen wees een groen/wit bordje “Pampusveer” richting Slot. Na een poosje vonden we het bord van het veer, met daarop de vertrek- en aankomsttijden. Bovendien stond op het bord de volgende mededeling : Passagiers onder dit bord verzamelen. De boot ging pas over een uur, dus gingen we op zoek naar andere fortificaties.
Eerst naar de West Batterij, aan andere kant van de haveningang. Net voor ons arriveerden een tweetal automobielen, waarvan de berijders na te zijn uitgestapt de deur van de Batterij opende. Dat kwam goed uit ! Eigenlijk mochten we niet binnen, maar tijdens een praatje met de voorman verplaatsten wij ons steeds verder weg van de ingang. Hij ging de volgende dag trouwen en het feest was in de Batterij. Tijdens hun gesleep met ijskasten, eet- en drinkwaren wierpen wij vlug een blik in de verschillende lokalen. Net grote punten van een Limburgse vlaai. Om verder niet in de weg te lopen verlieten we onopvallend de Batterij. De vader van één der trouwlustigen stond echter bij de deur. “Ze gaan allebei voor de tweede maal trouwen”, zei hij somber.
Later bezochten we het Muizenfort en nog wat fortificaties, die net als de West Batterij, feitelijk geen deel uitmaken van de Stelling. Pampus wel en we waren op tijd voor de overtocht. Ook net op tijd voor het verplaatsen van onze auto, die geparkeerd stond op een plaats voor vergunninghouders. “50 euro verdiend,” zei de parkeerwachter, onverwacht behulpzaam. Samen met de wachtenden onder het bord werden we door een apart hekje voorbij de kassa van het Slot geloodst en konden aan boord een kaartje kopen. Bij een meneer met een wit overhemd, die later ook de trossen losgooide. Hij was namelijk niet de schipper. Die kwam als laatste aan boord. In tropenuniform. Helaas een gekleurde broek, maar wel epoletten met drie strepen en een krul. Op de boot mensen van alle leeftijden. We spraken twee oude dames uit Brabant, een stoomvrijwilliger uit Nijkerk en op de terugweg met een fotograaf uit Amsterdam. Hij vertelde zo veel over zijn verschillende objecten, dat onze inbreng wat bepekt bleef.
Bij de mevrouw van de rondleiding wel. Meerdere malen vroeg zij : “Heeft iemand nog iets te vragen?” en dan ging zij ook in op die vragen. Soms was zij wat moeilijk te verstaan, dan was de herrie van de herstelwerkzaamheden enorm. En dat zal nog wel even duren. Zeker als de bouwvakkers niet wat harder werken. Toen wij arriveerden waren de meesten druk met spelevaren in een rubberboot met buitenboordmotor. Herstel is wel nodig, want al is er nooit een slag geleverd, toch is Pampus er slecht aan toe. Het is door de jaren heen beroofd van hout en staal, waardoor weer en wind vrij spel hadden. Jammer, heel jammer.
Als laatste bezochten wij de Batterij bij Durgerdam. Moeilijk te bereiken. Gelukkig had de boer het hooi van zijn land net in het plastik verpakt en stond het hek nog open. Eerst op de fiets over een trekkerspoor en later te voet kwamen we nader tot een smal dammetje, met daarachter een lang houten bruggetje. Op het bruggetje, voor de zoveelste maal een gesloten hek, omwonden met veel prikkeldraad.
Iets benoorden Durgerdam op de dijk keken we achterom naar de Vuurtoren bij de Batterij en vooruit over het IJsselmeer. Net als een mevrouw op een laag klapstoeltje, waar wij vlak bij tot stilstand waren gekomen. “Wat nu verder”, dachten wij. Ook de mevrouw peinsde. Niet als wij over een volgend project. Neen, ze dacht na over wat zij allemaal had meegemaakt en andere dingen des levens.
De A2 langs Eindhoven gaat weer eens op de schop en komend uit Limburg zagen we al van verre stilstaande trucks op de A67, dus dan maar door de stad. Daarna zonder verder oponthoud tot in het centrum van Muiden geraakt. Uiteindelijk op een parkeerplaats vlak bij het Muiderslot. Chipknip in de P-automaat, fietsen van de drager en op zoek naar het Pampusveer. Nabij de ingang van het Slot stond een rood gekleurd houten bordje “Pampusveer”, dat terug wees naar de sluis, doch daar aangekomen wees een groen/wit bordje “Pampusveer” richting Slot. Na een poosje vonden we het bord van het veer, met daarop de vertrek- en aankomsttijden. Bovendien stond op het bord de volgende mededeling : Passagiers onder dit bord verzamelen. De boot ging pas over een uur, dus gingen we op zoek naar andere fortificaties.
Eerst naar de West Batterij, aan andere kant van de haveningang. Net voor ons arriveerden een tweetal automobielen, waarvan de berijders na te zijn uitgestapt de deur van de Batterij opende. Dat kwam goed uit ! Eigenlijk mochten we niet binnen, maar tijdens een praatje met de voorman verplaatsten wij ons steeds verder weg van de ingang. Hij ging de volgende dag trouwen en het feest was in de Batterij. Tijdens hun gesleep met ijskasten, eet- en drinkwaren wierpen wij vlug een blik in de verschillende lokalen. Net grote punten van een Limburgse vlaai. Om verder niet in de weg te lopen verlieten we onopvallend de Batterij. De vader van één der trouwlustigen stond echter bij de deur. “Ze gaan allebei voor de tweede maal trouwen”, zei hij somber.
Later bezochten we het Muizenfort en nog wat fortificaties, die net als de West Batterij, feitelijk geen deel uitmaken van de Stelling. Pampus wel en we waren op tijd voor de overtocht. Ook net op tijd voor het verplaatsen van onze auto, die geparkeerd stond op een plaats voor vergunninghouders. “50 euro verdiend,” zei de parkeerwachter, onverwacht behulpzaam. Samen met de wachtenden onder het bord werden we door een apart hekje voorbij de kassa van het Slot geloodst en konden aan boord een kaartje kopen. Bij een meneer met een wit overhemd, die later ook de trossen losgooide. Hij was namelijk niet de schipper. Die kwam als laatste aan boord. In tropenuniform. Helaas een gekleurde broek, maar wel epoletten met drie strepen en een krul. Op de boot mensen van alle leeftijden. We spraken twee oude dames uit Brabant, een stoomvrijwilliger uit Nijkerk en op de terugweg met een fotograaf uit Amsterdam. Hij vertelde zo veel over zijn verschillende objecten, dat onze inbreng wat bepekt bleef.
Bij de mevrouw van de rondleiding wel. Meerdere malen vroeg zij : “Heeft iemand nog iets te vragen?” en dan ging zij ook in op die vragen. Soms was zij wat moeilijk te verstaan, dan was de herrie van de herstelwerkzaamheden enorm. En dat zal nog wel even duren. Zeker als de bouwvakkers niet wat harder werken. Toen wij arriveerden waren de meesten druk met spelevaren in een rubberboot met buitenboordmotor. Herstel is wel nodig, want al is er nooit een slag geleverd, toch is Pampus er slecht aan toe. Het is door de jaren heen beroofd van hout en staal, waardoor weer en wind vrij spel hadden. Jammer, heel jammer.
Als laatste bezochten wij de Batterij bij Durgerdam. Moeilijk te bereiken. Gelukkig had de boer het hooi van zijn land net in het plastik verpakt en stond het hek nog open. Eerst op de fiets over een trekkerspoor en later te voet kwamen we nader tot een smal dammetje, met daarachter een lang houten bruggetje. Op het bruggetje, voor de zoveelste maal een gesloten hek, omwonden met veel prikkeldraad.
Iets benoorden Durgerdam op de dijk keken we achterom naar de Vuurtoren bij de Batterij en vooruit over het IJsselmeer. Net als een mevrouw op een laag klapstoeltje, waar wij vlak bij tot stilstand waren gekomen. “Wat nu verder”, dachten wij. Ook de mevrouw peinsde. Niet als wij over een volgend project. Neen, ze dacht na over wat zij allemaal had meegemaakt en andere dingen des levens.
Voor meer foto's naar de index links
<-