Shape in or Shake·out

Dezer dagen is er veel te doen in de omgang van verhuurder en huurders in de Broedplaats Volkskrantgebouw. Daar zijn diverse gronden voor zoals energieverbruik, nakomen van afspraken tussen partijen, economische beginselen. Ik loop zo nu en dan rond in het Volkskrantgebouw en hoor en zie wat en vraag me wat dingen af. Ik heb er enkele projekten lopen en vraag me af wat de kans van slagen is.

Shake•out

Door nogal wat ondernemers die werken in deze broedplaats is de huur niet geheel of zelfs in het geheel niet voldaan. Daarmee zijn al enige pandvergaderingen gevuld. Urban Resort, die het gebouw huurt van Het Oosten, dient zijn verplichtingen aan Het Oosten te voldoen. Dat is problematies geworden aangezien ze het vereiste huurbedrag maar net bij elkaar kunnen krijgen. De energieleveranciers kloppen ook aan de deur. Er zijn met de groepen op de verdiepingen verplichtingen aangegaan door de verhuurder die ook geld kosten als je ze nakomt. Dan zijn er de diverse ondernemers (laatstelijk op de tweede verdieping) die verbouwingen hebben gedaan en elders hun geld moesten verdienen. Al sinds vorig jaar september zijn er problemen geweest met het vaststellen van de preciese hoogte van de huur. Nu is de verhuurder overgegaan om de huurders met een incassobureau en of rechtszaak tot betalen te bewegen. In deze sfeer, door de gepleegde ingrepen, gaan een aantal huurders uit.

Wat is de betekenis van 'shake out' in de Dictionary.com :

1. an elimination or winnowing out of some competing businesses, products, etc., as a result of intense competition in a market of declining sales or rising standards of quality.

2. a rapid decline in the values of certain securities sold in stock exchanges or the like.

an economic condition that results in the elimination of marginally financed participants in an industry; "they glutted the market in order to cause a shakeout of their competitors"

A situation in which many investors exit their positions, often at a loss, because of uncertainty or recent bad news circulating around a particular security or industry.

See also: Bear Market, Bottom, Capitulation, Correction, Falling Knife, Flight to Quality, Panic Selling.

Is de verhouding tussen ondernemers in de broedplaats Volkskrantgebouw er een van competitie? Niet echt. Of het moet zijn met ondernemers die niet genoeg geld binnen krijgen van uit hun huidig werk. Of veel ondernemers die meer kosten hebben dan inkomsten in een besloten sfeer of markt. Een markt die bovendien gekenmerkt wordt door stijgende energieprijzen en huren. Neemt de afzetmogelijkheid af? Denk aan kunst, kultuur, grafies werk, maatschappelijke dienstverlening. Er is een ruime markt voor diensten die persoonlijk en gezamenlijk 'bevredigend' zijn. Mensen (klanten) willen leuke en nieuwe dingen doen en hebben.

Marketing en dienstverlening zijn met de groei van het internet mogelijk op wereldschaal en vrijwel persoonlijk af te stemmen. Zijn er ondernemers die hebben geïnvesteerd in verbouwingen en eigen ontwikkelingen en nu weggaan met grote verliezen? Er is een onvolledige aansluiting bij de definitie. Wat is er gaande?

Energieverbruik

Het Volkskrantgebouw was vorig jaar, toen het als broedplaats werd gevuld, een gebouw met problemen. De geïntegreerde verwarming / koeling en luchtconditionering waren aan zeer groot onderhoud toe. Er kwamen tussen 200 en 300 zelfstandige ondernemers is die in veel gevallen een eigen ruimte inrichtten. Zij konden en wilden het gebouw van boven tot onder gaan gebruiken. Een paar zaken vielen daarbij op. Er zijn geen maatregelen genomen om iedere ondernemer zijn eigen energieverbruik te kunnen gaan regelen. De bestaande installaties boden ofwel teveel ofwel te weinig warmte in de koude maanden. Het licht was niet uit te doen op veel plaatsen. De stoffilters zaten vol. Het verbouwen wierp veel stof op.

Aan het eind van 2007 bleken de geschatte energiekosten 3 maal zo hoog uit te komen. De huurders moesten daardoor 20% meer huur afdragen, allemaal.

Broedplaats of BedrijfsVerzamelgebouw

De ondernemers zijn alle aangetrokken door een sfeer van bemoediging en ondernemerslust. Hier konden ze hun eigen onderneming opzetten, voortzetten en door ontwikkelen. Zij voelden zich welkom. Zij kwamen met vele leeftijdgenoten en mede creatieve geesten en handen bij elkaar. De ondernemer annex initiatiefnemer annex verhuurder kenden ze in vele gevallen al. Er was een goed begin van vertrouwen.

Voor velen, ook de verhuurder, was er een eerste start en dan is er gelegenheid om fouten te maken om van te leren. Je zit met zijn allen in hetzelfde schuitje, in één groot gebouw.

Het kan zijn dat de broedplaats Volkskrantgebouw overgaat in een bedrijfsverzamelgebouw. Er is begonnen vanuit het beginsel van broeden en op doen groeien in een veilig nest dat grenst aan een 'wrede' wereld. Na de broedplaats is de kans dat je 'overleeft' in de wereld kansrijker. Een bedrijfsverzamelgebouw is erop gericht dat je al op eigen benen staat en gaat. Je kunt wel prijs stellen op begeleiding bij je groei. Daarbij past de mogelijkheid dat je met andere ondernemers tot unieke kombinaties komt die je groei bevorderen. De aard van de begeleiding tussen broedplaats en bedrijfsverzamelgebouw verschilt in bescherming, uitdaging, ingrepen, investeringen, natuur / kultuur mix.

Groepen en Individuen

De ondernemers werden uitgenodigd om als groep te komen. Zodoende konden verdiepingen, een soort natuurlijk begrensde delen van het gebouw, in één keer worden ingericht en een eigen sfeer van samenhang en gezamenlijkheid opbouwen. Dat lukte ook wel. 5 van de 9 verdiepingen werden door 2 of 3 groepen bevolkt. Op 1 verdieping zijn losse ondernemers of gegadigden gekomen. Blijven over de begane grond met de gezamenlijke entree en ruimten, de kelder met bijzondere werkruimten en de hoogste verdieping met een restaurant.

De groepen bleken last van elkaar te hebben door rommel maken, verdelen en roven van beschikbare meubelen. Later kwamen daar diefstallen bij van computers en ander gemakkelijk meeneembaar spul.

Veel maatregelen van collectieve aard ontstonden. Er moesten vergunningen bij de gemeente worden aangevraagd. Het opruimen van voortdurend groeiende rommel door verbouw moest worden geregeld (hergebruik en afval). De centrale inloop moest worden gekaderd, er moest ook worden beveiligd. De verwarming / koeling en luchtschoning moest aangepakt worden.

Het is niet eenvoudig om groepen te bevorderen in hun bestaan, ontwikkeling en groei. Dat vraagt naast de persoonlijke bemoediging en raad, ook honorering van groeps-eigen aard en specifieke communicatie en omgang. Het vraagt om ruimte voor satellietstelsels en groepsarena en arbitrage of bemiddeling en groeperen van groepen, dwarsverbinden.

Om dit moment is er een sfeer van tegenstelling gegroeid tussen verhuurder en huurders. Dat kenmerkt zich door een sfeer van 1 tegen velen en losse frakties die niet tegen willen zijn. De bemoediging is hier en daar omgeslagen in ondermijning.

Gaten vallen en vullen

De shake-out vindt plaats. Een aantal ondernemers vertrekken en zijn reeds vertrokken uit het Volkskrantgebouw, zonder succes, pijnlijke ervaringen rijker. Anderen plooien zich als dat kan en gaan over tot betaling van huurachterstanden en verhogingen. Weer anderen worden gedaagd (voor het gerecht) en verzetten zich. Het ziet er naar uit dat die ene ondernemer / verhuurder zijn initiatief positie behoudt en versterkt. Gaten die vallen worden ook weer gevuld. Lege ruimten worden weer ingenomen door mensen die zich bij de verhuurder melden: “Is er nog ruimte voor mij beschikbaar?”.

Dat heeft zo zijn invloed op de groepen die per verdieping (nog wel) herkenbaar zijn. Mijn vraag is: Heeft het ook invloed op de grote kracht die besloten ligt in de verzameling ondernemers die van uit het Volkskrantgebouw blijven werken? Voor het Volkskrantgebouw (2007) was dit de visie :

“De uitdaging die Urban Resort dus biedt is: laten we samen in het Volkskrantgebouw voor elkaar en met elkaar de ideale werkplek maken. Productie, verdienen, leren, plezier, vakantie ('t is een 'resort'), leven, alles in één gebouw.”

Voor Westerdok (2008) geldt:

“Urban Resort, de organisatie die het voormalige Volkskrantgebouw exploiteert, zoekt voor deze nieuwe locatie een groep huurders die hier samen een inspirerende plek van gaan maken.”

Belichting, beluchting

Ik heb het plezier gekend mee te werken aan het vullen van de broedplaats Volkskrantgebouw. Allerhande inzichten over “nesten” en “binden” heb ik mogen aandragen. In twee fasen van afweer heb ik enige afstand genomen van de ontwikkeling van deze broedplaats. Zo doende voel ik me meer “losjes gekoppeld”. Mijn besef van de waarde van “een groep voelen” is gegroeid. Mijn inzicht in bemoedigers en ondermijners en ondernemers ook.

Bij sociaal vernieuwen (innoveren) gaat het om het teweeg brengen van dwarsverbanden tussen het dominante “machinemodel” of “systeem model” en aan de andere kant “de mens als deel van de wereld die hij zich zelf inricht en ontwikkelt”. Omdat ze van de mens uitgaan, zijn vele kleine ingrepen die “humaan” zijn, in hun effect wreed, geweld-dadig en schijnbaar onbegrijpelijk. Dat is a) omdat we (mensen) ze doen (“veel woorden zijn daden”) en b) omdat “we” ze gewaarworden (“zwijgen is zilver, spreken is goud of fout”) en c) omdat we samenleven en leren (“wat gij wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander”). In belangrijke mate deel ik het inzicht met mede-mensen dat de mens vaak verrassende en oncontroleerbare dingen doet. Dat geldt volgens mij ook voor het verschijnsel van shake out.

Bunnik, 7 juli 2008 - Jan Gieszen