Wezenissen

Bij het groeien van een gemeenschap gelden een aantal kenmerken als signal van een overgang, een stap(je). Je kunt ernaar kijken, ze aanvoelen, ze opzoeken en checken ….

open

• Open en blijf open. Spring niet van het ene naar het andere paradigma. Er zijn er meerdere geldig; ook nieuwe.

zeker

• Ga het onzekere aan en vind het zekere. Iedere deelnemer biedt een eigen te respecteren bijdrage en neemt de tijd om uit te vinden waar hij bij hoort. Ieder heeft een identiteit en categoriën waartoe hij behoort.

spaars

• Falende systemen zijn niet zuinig met hun energieverbruik (en ergon: aan het werk). De oude ordening heet efficiënt en produceert veel uitval en afval. Voor de omslag hebben ze de neiging om wanordelijk te lijken (grote entropie productie (en trope: in omslag - transformerende)). Het is nog niet duidelijk wat de nieuwe (complexer) ordening is. Is de omslag eenmaal gemaakt, dan is meer te 'produceren' tegen minder energie per 'eenheid product'.

vruchtvol

• Door verbindingen te leggen en samenwerkingen aan te gaan komen nieuwe mogelijkheden van de grond, worden voortgebracht. De nodige factoren in de omleving maken het verschil tussen vruchtvormen en eroderen.

anders

• Van wat verschillend is valt te leren, is onderscheid te maken (de variëteit in kwaliteiten). Tussen wat verschilt is beweging en schepping mogelijk.

heel

• Wat samen een 'werkend' geheel maakt, een gestalt, is van belang om 'in de gaten te houden'. Associëren van die bouwstenen die zichzelf in gang houden (monaden) is een wijze van werken.

De notie dat je het in je eentje moet redden en samenwerken alleen dan kan als het volgens de regels loopt, is in wezen achterhaald.

(be)levenis

• Leren is een kwestie van zijn en worden. Ze wisselen elkaar af in stappen met daartussen omslagen. Een manier om naar omslagen te kijken is als opkomen en ondergaan, of als knopvormen of verschrompelen.

Mysterie

Het is een groot mysterie (nog niet ten volle begrepen), de tweesprong die in orde uiteenwijkt in, ofwel opbouwend voortkomen, of afbrekend ondergaan. Die ordevolle tweesprong komt voor aan de grens van chaos (vrij willekeurige orde die allerhande vormen voortbrengt). Daar is de entropie productie het grootst en snelst: de oude wijze van werken is losgelaten en alle energie wordt ingezet om om te gaan naar de nieuwe wijze van werken. Als het systeem in deze sterk variërende dynamische condities niet voldoet aan de wet van de vereiste complexiteit, dan zal het terugvallen, met enige afbraak, naar een eenvoudiger nivo van complexiteit (inwikkelen).

De wet van de vereiste complexiteit kan worden gehanteerd als een samenstel van wezenlijke begrippen: levenis, zekernis, heelnis, vruchtvolnis, spaarsnis, andernis en openis (met -nis van nest of hart - waar denken en voelen bijeenkomen- in plaats van -heid van head of hoofd - waar het denken afstand neemt van het doen).

Op iedere laag of nivo van complexiteit, dienen ze alle in zekere mate volwassen, rijp te zijn, voor dat ze het systeem opbouwend geleiden in de naaste laag of zone van complexiteit (uitwikkelen). Alhoewel, de 7 'wezenissen' zelf zijn ook nog niet ten volle begrepen; ze zijn voor leren vatbaar, mysterieus.