Neustadt

 

 

Neustadt a.d. Weinstraße

 

Neustadt heeft 55.000 inwoners. Daarbij zijn dan wel de inwoners uit de 9 wijndorpen die tot Neustadt behoren gerekend.

Neustadt zelf is gesticht in de 2 e helft van de 13 e eeuw. Het heeft heel goede, maar ook heel slechte tijden in haar geschiedenis gekend. Zo is Neustadt een van de weinige steden in de Pfalz, die tijdens de Pfälzische Erbfolgekrieg in 1689 gespaard gebleven is, waardoor veel oude gebouwen bewaard gebleven zijn. Dit zou daardoor gekomen zijn, dat Kunigunde Kirchner met Philippe de Waert, de aanvoerder van de Franse troepen, trouwde. Je steekt per slot van rekening niet de woonplaats van je geliefde in brand. Als herinnering aan dit feit staat in de Kunigundestraße het standbeeld van Kunigunde en op de hoek van deze straat met de Hauptstraße het standbeeld van Philippe met een niet ontplofte bom achter zich. De witte steentjes tussen hen in, gaat terug naar een gebruik, dat in de Walpurgisnacht (van 30 april op 1 mei) jongeren met meel een verbinding maakten tussen de voordeuren van de huizen van twee jongverliefden, zodat de volgende ochtend iedereen in het dorp dit wist.

 

Toen Napoleon verslagen was, werd in Wenen besloten, dat Frankrijk sterke buren moest hebben. Omdat de Pfalz veel te zwak was, werd het aan Beieren toegevoegd. De Beierse koningen waren niet erg geliefd, omdat ze de oude, strenge wetten weer invoerden. Neustadt had immers de Code Civil van Frankrijk gehad, omdat het tijdens Napoleon een deel van Frankrijk was. Zo werd er weer tol geheven, mocht men geen hout meer sprokkelen in het Pfälzer Wald, had de koning weer alles voor het zeggen, enz. Hiertegen gingen een aantal mensen in verzet en werd het Hambacher Fest georganiseerd. Vanaf de Marktplatz trokken in mei 1832 duizenden mensen, die van heinde en verre waren gekomen naar het Hambacher Schloss. De Beierse koningen konden dit niet verhinderen, want het Hambacher Schloss was toen privé bezit. Wel kondigden ze een reisverbod voor alle studenten in Heidelberg af. Er werden redevoeringen gehouden en Siebenpfeiffer en Wirth werden gearresteerd. Tijdens deze manifestatie werd de vlag van het Freiheitschor uit Lützow meegevoerd (zwart-rood-goud) die op het Hambacher Schloss werd gehesen. Omdat het dit jaar 175 jaar geleden is, vinden er vele manifestaties plaats.

 

In het midden van de 19 e eeuw werd er een spoorlijn aangelegd van Ludwigshafen naar Neustadt, die daarna doorgetrokken werd naar Frankrijk. Met deze spoorlijn kwam welvaart in deze streek. Er kwamen machine- en papierfabrieken. Omdat koning Ludwig I van Beieren regelmatig naar de Pfalz op vakantie kwam (hij bouwde bij Edenkoben de Villa Ludwigshöhe), kwamen er meer mensen hierheen. Zij ontdekten ook, dat de wijn hier ook niet de slechtste was. De mensen verdienden geld en bouwden huizen op de heuvels (Villenstraße) en aan de Maximilianstraße. Bovendien ontstond de Saalbau, een concertzaal, veel te groot voor zo’n kleine stad. Er werden daarna ook andere activiteiten gehouden, waaronder veel feesten. Heel bekend is de Herrenweinabend. Dames worden op deze avond niet toegelaten. Toen de dames op 22 november 1980 hun eerste Damenweinabend kregen, brandde de nacht daarop de Saalbau helemaal af. Na vier jaar was “Unsere gute Stub”, zoals de Neustadters de Saalbau noemen, weer opgebouwd. Tegenwoordig is het belangrijkste evenement de kroning van de Duitse Wijnkoningin op de tweede vrijdag in oktober. Dat is op het laatste weekend van het grote Duitse Wijnfeest, dat wordt besloten met de traditionele Winzerumzug, een grote optocht, waarbij alles om de wijn draait. Het gaat niet alleen om de wijn, maar de wijn wordt ook door de diverse groepen meegenomen en uitgeschonken. Als toeschouwer is het handig een glas mee te nemen. Wij Nederlanders zijn op deze dag ook een wijngebied in Duitsland. Wij hebben ook onze eigen wagen en hebben onze eigen “wijn”bij ons: de jenever.

 

Iedereen die naar Neustadt komt, moet natuurlijk ook de Elwetritschebrunnen gezien hebben. Deze fontein, gemaakt door Gernot Rumpf, een kunstenaar die in Lachen-Speyerdorf woont, laat deze wonderbaarlijke vogels zien. Ze zien er allemaal verschillend uit, want ondanks dat veel mensen beweren zulke vogels al eens te hebben gevangen, weet niemand precies hoe ze eruit zien. Je gaat namelijk op jacht naar elwetritschen in een nacht met volle maan. Je hebt daarbij een zak, een lantaarn, stokken en veel wijn nodig. Je begint met gezellig met elkaar een glas wijn te drinken. Daarna ga je elwetritschen vangen. Twee personen houden de zak open, iemand neemt de lantaarn en verlicht de ingang van deze zak. De andere personen pakken een stok en slaan door de bosjes, terwijl ze de Pfälzische woorden “Kumm, kumm!”roepen. Dan komen de elwetritschen. Als het niet lukt, drink je gewoon nog een aantal glazen wijn. De volgende morgen ben je er zeker van dat je elwetritschen gevangen hebt. Hoe ze er uit zien ? Dat weet je dan niet meer.

 

Heel speciaal is de Stiftskirche aan het marktplein. Deze kerk was toen hij gebouwd werd een katholieke kerk. Maar Luther kreeg veel aanhangers in Neustadt en de kerk werd Luthers. In de 30-jarige oorlog (1618 -1648) werd Neustadt eerst veroverd door de Spaanse troepen. Die waren katholiek en de stad werd gedwongen ook katholiek te worden. Daarna kwamen de Zweedse troepen. Die waren protestant en de stad werk protestant. Zo veranderde het geloof in deze 30 jaren maar liefst 7 keer. Tijdens de Vrede van Munster (ook het einde van de 30-jarige oorlog) werd bepaald, dat de kerk weer Luthers werd. Er kwamen echter weer veel katholieken in de stad. Een graaf vond een akte waarin stond, dat als een bepaald geloof een kerk had gebruikt, dat die kerk door beide geloven mocht worden gebruikt. Dit ging niet goed, zodat besloten werd de kerk te verdelen. Zodoende werd in het begin van de 18 e eeuw een muur door de kerk gebouwd. Het koor werd het katholieke deel, terwijl het schip protestant werd. Deze verdeling bestaat nog steeds. Het katholieke deel wordt alleen maar meer voor doop- en trouwplechtigheden gebruikt. In het midden van de 19 e eeuw werd de Marienkirche gebouwd, omdat de Stiftskirche te klein was.