Teorien eg her legg fram er vel ein såkalla IKEA-teori; ein flott og lovande, og billeg, teori som passar alt og alle, men som, når du får han innomhus, er nokså laus i hengslene og alltid manglar ein del:

Ei gammal røvarhistorie, gjenoppfriska av ein kollega, fortel om då tyskarane under den første verdskrigen ropte "Gott mit uns!" over til skyttargravene på hi sida, og fekk til svar "Oh, yes! We've got mittens too!". Denne historia har eg aldri trudd på, men no er eg ikkje så sikker lenger.

Tysk, fransk og engelsk er som språk nokså nærskylde, og å omsetje mellom desse språka burde vere ei smal sak. Derfor tok eg ei nokså grei frase til den digitale omsetjingstenesta Babelfish for å se om hurtig kommunikasjon mellom to språk kunne vere meir problematisk enn det kan sjå ut til ved første augekast. I ein konfliktsituasjon, til dømes ein reinspikka, god, gamal og blodig krig mellom nasjonar, der stressnivået er høgt og kommunikasjonen er anstrengt, er det lett å se føre seg at små, tilsynelatande ubetydelege glippar i omsetjinga kan få storpolitiske følgjer. Om lag som kviskreleiken, berre at du utvidar sirkelen litt.

Eg tasta altså inn i omsetjingsprogrammet Babelfish følgjande frase:

"The brown fox jumps over the lazy dog."

Eg omsette vidare frasa til fransk. Resultatet blei følgjande:

"Le renard brun saute par-dessus le chien paresseux."

Vel. Ein kan sikkert seie eitt og anna om denne omsetjinga. Men det interessante skjedde då eg tok denne franske versjonen, og byrja å omsetje mellom fransk og tysk i 7 sekvensar; se føre deg ein stressa krisesituasjon mellom to land, der kommunikasjonsmulegheitne er begrensa. Here goes:

1. Der braune Fuchs springt über dem faulen Hund- omsett til fransk:
2. Le renard brun saute sur le chien putréfié - omsett tilbake til tysk:
3. Der braune Fuchs springt auf den verfaulten Hund - omsett til fransk igjen, osv.:
4. Le renard brun saute sur le chien verfaulten
5. Der braune Fuchs springt auf den Hund verfaulten
6. Le renard brun saute verfaulten sur le chien
7. Der braune Fuchs springt verfaulten auf den Hund

og endeleg tilbake til engelsk:
8. The brown fox jumps putrefied on the dog

Putrefied on the dog? Gløym no ein augneblink at dette er ei meiningslaus frase, og se føre deg at dette er ein hissig krangel om landegrenser. Katastrofalt. "Sa De Putrefied, Churchill? Jeg skal gi Dem Putrefied, skal jeg!"

Hugs at Tyskland, Frankrike og England er land som står kvarandre nær, i alle høve språkleg, men også geografisk. Kva skjer då viss vi koblar inn Russland, som jo også blei kobla inn under den andre verdskrigen? Eg omsette den siste frasa, nummer 8, til russisk, og så tilbake til engelsk, og fekk dette resultatet:

"Brown fox skips after it it is rotted on the dog."

Heile situasjonen er altså heilt ute av kontroll, og det er nokså nærliggjande å slutte at denne språklege forvirringa kan ha forverra heile verdskrigen. Her kan alt skje: Sett at også Italia blandar seg inn, og vi omset denne frasa til italiensk og tilbake til engelsk. Resultatet blir:

"The vixen brown jumps after that it decomposes itself on the dog."

Kven har sagt noe som helst om ei revetispe, alternativt ei brunleg hissig dame, og kvifor vil ho dekompostere seg sjølv oppå ein hund? Går det i det heile an å dekompostere seg sjølv? Kan brune damer gjere slikt heilt utan vidare?

Eg har i alle høve funne ut at det ikkje er det minste rart at det er krig i verda.